هدایت و ابلاغ دعوت . اگر این نعمت ، قدردانی و حق شناسی بشود خداوند موجبات بهره‌مند شدن از آن را بهتر برای مردم فراهم می‌کند و اگر نسبت به‌ این نعمت حق ناشناسی بشود ، عذاب الهی در این مورد شدیدتر است چون خود نعمت ، نعمت بزرگتری است . در اینجا باید مطلب دیگری را اضافه کنیم که ظاهرا در آیات گذشته این‌ مطلب را ذکر کرده‌ایم و آن این است که در ابتدا مشکل به نظر می‌رسد که‌ انسان بتواند تصور کند که میان اعمال و خوبی و بدی انسانها با حوادث و جریانات کلی عالم ارتباطی باشد ، یعنی اینها چیزهایی است که حتی از حد علوم عادی بشر خارج است . بعد از ارشاد و هدایت انبیاء ، علم و فلسفه‌ بشر می‌تواند به اینها نزدیک بشود . ممکن است انسان این طور خیال کند که‌ این اوضاع و احوال عالم که دارد می‌گردد ، نسبت به بشرها به تعبیر امروز بی‌تفاوت است که بشرها خوب باشند یا بد . حال اگر هم در آخرت عکس‌ العملی هست ، در دنیا عالم هیچ گونه عکس العملی نسبت به خوبیها و بدیهای بشر ( یعنی جامعه بشریت ، اینها تابع حکم یک فرد نیست ، حکم‌ عموم است ) ندارد . افراد جامعه بشر خوب باشند یا بد ، اوضاع و احوال‌ عالم عکس العملی در مقابل آن نشان نمی‌دهد . شاید افکار اغلب مردم ساده‌ یا افرادی که کمی مادی فکر می‌کنند همین طور باشد که دنیا جریانی خودش‌ برای خودش دارد ، حال همه مردم روی زمین صالح و متقی و درستکار و موحد و خداپرست و عادل باشند اوضاع عالم کار خودش را می‌کند ، همه مردم کافر و مشرک باشند ، به یکدیگر ظلم و تعدی کنند و فسق و فجور در میانشان باشد باز عالم کار خودش را همان طوری که باید ، انجام می‌دهد ، نسبت به بشر بی‌تفاوت است ، و اگر بشر مجازاتی باید ببیند یا پاداشی می‌خواهد بگیرد ، در آخرت خواهد بود .