می‌بینیم . یکی دو نسل گذشت . کم کم شیطان این وسوسه را برای مردم به‌ وجود آورد که خود اسقلینوس اگر در آسمان هست جسدش در اینجاست ، هر چه‌ از خودش می‌خواستید از مجسمه‌اش بخواهید . به تدریج مردم چسبیدند به این‌ مجسمه به عنوان اینکه روح اسقلینوس در این مجسمه وجود دارد و از او مثلا حاجت بخواهند ، نزد او استغفار کنند . کم کم این فکر برایشان پیدا شد که‌ " این التراب و رب الارباب " ما کجا و خدای یگانه کجا ؟ ! بیاییم‌ عبادتها را هم برای همین مجسمه انجام بدهیم . دیگر خدا را به کلی فراموش‌ کردند و همه عبادتها برای این ( مجسمه شد ) . کم کم این شد دو تا ، دو تا شد پنج تا ، پنج تا شد ده تا . به این ترتیب ( بتها و بت پرستی ) به‌ وجود آمد .
این است که قرآن با بت پرستهای مکه هم که صحبت می‌کند صحبت فرزند نداشتن خدا را می‌کند .
مقدمه دیگر این است که آیا این آیه استدلال و برهان است یا جدل است ؟ فرق است میان برهان و جدل . خود قرآن دستور جدل هم می‌دهد : ( « و جادلهم‌ بالتی هی احسن ») [١] . برهان این است که انسان مقدمه‌ای را که عین‌ حقیقت است پایه قرار می‌دهد و از آن نتیجه می‌گیرد ، مثل اینکه شما می‌خواهید برای یک بچه در یک مسأله ریاضی استدلال بکنید که فلان زاویه‌ برابر است با فلان زاویه . با یک مقدمات صد در صد قطعی استدلال می‌کنید .
جدل این است که انسان مقدمه‌ای را در کلام خودش می‌آورد که آن مقدمه‌ حقیقت نیست ولی طرف آن را قبول دارد ، بعد روی قول خود طرف ، طرف را محکوم می‌کند ، با مطلبی که گوینده آن را قبول ندارد ولی طرف قبول دارد .
طرف را می‌خواهد محکوم کند بر

[١] نحل / . ١٢٥