آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٥
مورد دروغهایی به کار برده میشود که عنوان تهمت دارد . ریشه " افک " انحراف است . در قرآن هر جا " « یؤفکون »" به کار برده میشود یعنی " « یصرفون »" . مثلا اگر مردمی از راهی بروند که راه درست باشد بعد کسی بیاید اینها را از آن راه برگرداند و به جای دیگر ببرد ، اینجا تعبیر " افک " یا " افک " به کار برده میشود . بدیهی است که اثر دروغ منحرف کردن افراد است ، یعنی انسان وقتی که به کسی دروغ میگوید میخواهد او را مشتبه کند ، میخواهد او را از آنچه که راست و حقیقت است به چیز دیگر منحرف و منصرف کند . از این جهت به " دروغ " " افک " میگویند ، و کلمه " افک " بیشتر در مطلق دروغها استعمال نمیشود . مثلا فرض کنید یک کسی دیشب فلان غذا را خورده میگوید نخوردم ، پیش طبیب میرود ، طبیب میگوید دیشب چه خوردی ، یک چیز دیگر میگوید . این هم یک دروغ است ، یک افک است . ولی معمولا " افک " را در موردی میگویند که پای تهمتی در میان باشد ، مثلا برای اینکه شخصی ، کتابی ، دینی را خراب و لکهدار کنند و مردم را از او منصرف و منحرف نمایند به او تهمت میزنند و دروغ میبندند ، و بدترین انواع دروغ همین است . این است که ما در قرآن " « ویل للمکذبین »" داریم نسبت به کسانی که پیغمبران را تکذیب میکنند ، اینجا هم به این تعبیر به شکل دیگری داریم : " « ویل لکل افاک »" به مکذب کار ندارد ، به خود دروغگو کار دارد ولی دروغگویی که تهمت میزند : وای به حال هر دروغ بند گنهکار ، یا : تباه باد هر دروغ بند تباهکار گناهکار . این جمله را قرآن میگوید چون خود قرآن