آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٢

به کوتاهی و بلندی سوره هم چندان مربوط نیست و حتی به کوتاهی آیه هم‌ خیلی ارتباط ندارد . آهنگهای آیات شریفه قرآن مختلف است و این اختلاف‌ آهنگها بستگی دارد به محتوا و مضمون . مثلا آهنگ سوره حمد که حالتش فقط حالت عبادت و مناجات با خداوند و انقطاع بنده با خداست آهنگ مخصوصی‌ است ، خیلی نرم و ملایم ، خیلی خاضعانه و عابدانه : " « الحمد لله رب‌ العالمین الرحمن الرحیم مالک یوم الدین ایاک نعبد و ایاک نستعین اهدنا الصراط المستقیم . . . »" حتی سوره توحید هم که سوره بسیار کوتاهی است‌ و آیاتش گاهی دو یا سه کلمه است باز چون فقط ثنای خداوند است آهنگ آن‌ همان آهنگ نرم و ملایم است : " « قل هو الله احد الله الصمد لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوا احد »" .
ولی گاهی یک آیه مثلا می‌خواهد یک حکم شرعی کلی فقهی را بیان کند ، آن‌ خیلی به اصطلاح ساده‌تر ( است ) و اغلب آیات خیلی طولانی آیاتی است که‌ بیان یک سلسله احکام می‌کند یعنی یک ماده قانونی را بیان می‌کند ، آن باز لحن و آهنگ دیگری دارد : " « یا ایها الذین آمنوا اذا تداینتم بدین الی‌ اجل مسمی فاکتبوه و لیکتب بینکم کاتب بالعدل »" [١] که طولانی‌ترین‌ آیه قرآن است ، یا : " « حرمت علیکم امهاتکم و بناتکم و اخواتکم ...
" [٢] و آیاتی از این قبیل که زیاد هم داریم ، آیات احکام در قرآن ، اینها آهنگ دیگری دارد . ( همچنین ) آیات تهدیدآمیز آهنگ دیگری دارد ، خیلی خشونت بار و تند است و اغلب این گونه آیات ، هم کوتاه است و هم‌ رعایت سجع در آنها بیشتر شده . این نکته که آیات قرآن دارای آهنگهای‌ مختلف است و هر آهنگی با محتوای آن آیات تناسب