آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٥

را بلد هستیم . در قرآن این منطق آمده است که " « و مکروا مکرا و مکرنا مکرا »" [١] آنها مکری به کار بردند ، ما هم مکری به کار بردیم و مکر آنها را از بین بردیم . قرآن که تعبیر " مکر " می‌کند ، چون همین طور که‌ آنها از راه پنهان وارد می‌شوند ، از یک راه پنهان هم می‌خورند . در آن‌ تعبیر آمده است : " « و مکروا و مکر الله و الله خیر الماکرین »" [٢] چون همین طور که آنها از راه مخفی وارد می‌شوند ، خدا از راه مخفی تر نقشه آنها را نقش بر آب می‌کند . این است که در یک آیه دیگر دارد که‌ " « فالذین کفروا هم المکیدون »" [٣] . به هر حال این مطلب به‌ عبارتهای مختلف در قرآن آمده : با خدا که نمی‌شود مکر کرد ، خدا را که‌ نمی‌شود فریب داد ! در اول سوره بقره راجع به منافقین داریم که " « یخادعون الله و الذین امنوا و ما یخدعون الا انفسهم و ما یشعرون غ" [٤] اول کلمه " مخادعه " می‌آورد ، آنجا در مقام برآمدن است : منافقین در مقام فریب خدا و مؤمنین بر می‌آیند و نمی‌دانند که اینها خودشان را دارند فریب می‌دهند ( و این خیلی عجیب است که آدم خودش خودش را فریب بدهد ! ) یعنی وقتی خوب توجه کنند می‌بینند تمام این نقشه‌های فریبی که به کار برده بودند برای اینکه طرف را از بین ببرند علیه خودشان تمام شد ، پس‌ کأنه از اول خواسته‌اند خودشان را فریب بدهند . به قول حافظ :