آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١
بعضیها تأویل بکنیم ، مثلا اگر اینجا دارد که " بصحاف من ذهب و اکواب " در ظروفی زرین و در جامهایی نوشیدنیها داده میشود ، بگوییم مقصود از این ظروف زرین و مقصود از این جامها امور معنوی است ، نه ، امور معنوی به جای خود هست ، ولی ما هیچ داعی هم نداریم که اینها را انکار بکنیم . بوعلی سینا که حکیم و فیلسوف بوده است ، با برهان عقل و فلسفه خودش تا اینجا رسیده است که معاد روحانی قطعا وجود دارد ، یعنی انسان که میمیرد دیگر مات و فات نمیشود ، روح انسان بدون شک باقی میماند ، و لذات و آلام روحانی در دنیای دیگر وجود دارد . میگوید تا اینجا را ما با دلیل علم و فلسفه درک کردیم ولی چون صادق مصدق ، یعنی پیغمبر اکرم ، به ما خبر داده است که جسمانی هم آنجا وجود دارد ، ما به آن ایمان داریم . البته دیگران بعد از او آمدهاند بالاتر از این گفتهاند ، گفتهاند نه ، ما دلیل هم در تأیید صادق مصدق میآوریم . بنابراین جزء معتقدات ما این است که معاد وجود دارد و در عالم معاد ، هم نوع لذات و آلام جسمانی وجود دارد ، هم نوع لذات و آلام روحانی ، و نمونه هر دو نوع را هم ( عرض میکنم " نمونه " چون از نظر درجه قابل مقایسه نیست ) ما در همین دنیا کم و بیش مشاهده میکنیم ، یعنی ما ، هم نوع لذات و آلام جسمانی را در این دنیا درک کردهایم و هم ما اگر درک نکرده باشیم ، افرادی که حد بالاتری دارند نوع لذات و آلام روحانی و آن عالیترین لذات و آلام روحانی را درک میکنند ، و هر دوی اینها در عالم معاد و در بهشت و جهنم قطعا وجود دارد ولی با اختلاف درجه خیلی شدید . حتی همین امور جسمانیاش هم از نظر درجه با جسمانیهای اینجا متفاوت است ، یعنی مثلا آن لذتی که ذائقه انسان از خوردن یک لقمه در آنجا میبرد با آن لذتی که از یک غذای دنیایی و مادی میبرد قابل مقایسه نیست و لهذا افرادی که در این دنیا غذای