آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٤
میشود حداقل این است که خود او موحد باشد و مشرک نباشد ، چون شفاعت
آنجا همان مغفرت الهی است و ما در آیه قرآن میخوانیم : " « ان الله لا
یغفر ان یشرک به و یغفر ما دون ذلک »" [١] شرک قابل مغفرت نیست و
بنابراین از مشرک به هیچ وجه شفاعت نمیشود .
اینجا که ما داریم که ( فقط ) از موحد ( شفاعت میشود ) پس مسلم یک
شرطش ایمان به توحید است . حال ایمان به رسالت و نبوت و همچنین ایمان
به امامت و ولایت چطور ؟ آیا این هم شرط است یا شرط نیست ؟ اگر این
ایمانها نباشد از روی کفر و عناد ، یعنی کسی نبوت رسول اکرم صلی الله
علیه و آله یا امامت امیرالمؤمنین علیهالسلام بر او عرضه شده است و با
اینکه حقیقت را درک کرده عناد ورزیده است ، نه ، ( شفاعت ) شامل چنین
کسی نمیشود . ولی اگر ما فرض کنیم افرادی باشند که فاقد اینها هستند اما
از روی قصور نه از روی تقصیر ، این مانعی ندارد و در احادیث ما هم این
مطلب وارد شده است . حدیث معروفی هست ، شاید احادیث زیادی به این
مضمون هست ، فرمودهاند از درهای بهشت یک در اختصاص دارد به سایر اهل
توحید ، یعنی به موحدینی که مسلمان نیستند ، ولی به شرط اینکه بغض ما در
دلشان نباشد ، یعنی اگر حب ما را ندارند بغض ما را هم نداشته باشند ،
یعنی افرادی باشند که عناد نداشته باشند ، افرادی باشند که نداشتن دین
برایشان از روی قصور بوده نه از روی تقصیر . پس این هم شرط دیگری است
که مربوط به مشفوع لهم است .
در این آیات ما سه دسته مطلب داشتیم : یکی اینکه خود شفیع باید موحد
و به کار مشفوع له آگاه باشد ، دوم اینکه خدا باید به او اجازه داده
[١] نساء / . ٤٨