دارد و در این جهت نهایت دقت و مراقبت شده ، از مطالب تازه‌ای است‌ که در عصر اخیر به آن توجه کرده‌اند و خیلی توجه خوبی است . در میان‌ کتابهایی که در این زمینه دیده‌ام و به فارسی هم درآمده است بهترین کتاب‌ ( می‌دانم کتابهای دیگر هم هست ، من ندیده‌ام ، شاید هم بهتر باشد ) کتابی‌ است که مرحوم آیتی خودمان ترجمه کرده‌اند ( خدا او را بیامرزد ) ، کتاب‌ مراش الاسلام طه حسین . شاید این کتاب آخرین کتاب یا جزو آخرین کتابهای‌ طه حسین باشد [١] . اوایلی که شرکت انتشار تأسیس می‌شد در جلساتی که‌ مرحوم آقای آیتی هم بود و شرکت می‌کردیم راجع به اینکه چه کتابهایی خوب‌ است تألیف یا ترجمه بشود از جمله پیشنهاد شد کتاب مرآش الاسلام ترجمه‌ بشود و مرحوم آقای آیتی قبول

[١] طه حسین یک مصری بود که کور بود ، کوری که از بچگی ( شش هفت‌ سالگی ) در اثر آبله کور شده بود و بعد با همان حالت کوری به مکتب و مدرسه می‌رود . ( در علوم ) قدیمه شاید در " الازهر " مقداری تحصیل کرده‌ بود و بعد سالها می‌رود در اروپا و آن زمانی که شیخ محمد خان قزوینی خود ما در اروپا بوده او هم در اروپا بوده و تحصیلات خیلی عالیه‌ای می‌کند . ( یک مرد به اصطلاح ادیب است ، ادیب به سبک اروپایی ، یعنی ( وارد در ) ادبیاتی که با روان شناسی و جامعه شناسی و این جور مسائل توأم است . ) بعد برگشت به مصر و در دنیای عرب خیلی جلوه کرد و درخشید و کتابهایش‌ فوق العاده مطلوب واقع شد . ( در اوایل عمرش آن زمان که از اروپا آمده‌ بود چون تحصیلاتش بیشتر در اروپا بوده و تحصیلات ابتدایی خیلی کمی در مصر داشته ، شاید تحت تأثیر اروپاییها یا جوانی ، بالاخره در دوره جوانی در نوشته‌هایش یک نوع چموشی‌هایی هم کرده ، من ندیده‌ام ولی نقل می‌کنند که‌ مطالبی گفته است . ) بعد به وزارت فرهنگ مصر هم رسید و با همان‌ کوری‌اش مدتی وزیر فرهنگ مصر بوده است . آخر عمر دوران پختگی و کمال‌ اوست . تا آخر عمر دائما کار می‌کرد و خانمش گویا یک زن فرانسوی بود که‌ مطالب را برایش می‌خواند و همکارش بود . کتابهای آخرش کتابهای دوران‌ پختگی اوست و در اواخر عمرش گرایش اسلامی عمیق و شدیدی پیدا کرده بود و خیلی خوب شده بود . یکی از آخرین کتابهایش که نمی‌دانم آخرین کتابش‌ است یا یکی از آخرین کتابهایش همین کتاب مرآش الاسلام است .