آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥
میفرماید اینها دیگر هیچ انتظاری بر ایشان نیست مگر آنکه قیامت بغتة
و به طور ناگهانی آنها را بگیرد . حال یا مقصود این است که مرگ بغتة
آنها را ( در کام خود ) بگیرد و یا قیامت کبری بغتة پیدا شود ( چون
درباره قیامت کبری هم در قرآن هست که بغتة پیدا میشود در حالی که مردم
انتظار چنین چیزی را ندارند و در فکر چنین چیزی نیستند . ) اینها هیچ
توجه و آگاهی ندارند و نمیدانند که این قیامت است که دارد میرسد و یا
مرگ اینهاست که دارد میرسد . اگر مقصود مرگ باشد ممکن است مراد همان
مرگ دسته جمعی اینها باشد که به وسیله مسلمین کشته شدند و در واقع "
ساعت " و قیامت اینها در " بدر " بپا شد .
آیه بعد آیهای است که درباره مضمون آن ، آیات دیگری هم داریم و باید
یک مقدار بحث شود و بعد تناسب آن با آیات پیش بیان گردد . در آیات
پیش نقد حال ملأ قریش یعنی اشراف قریش بود . آنها یک دسته به هم
بافته و به اصطلاح امروز یک " طبقه " بودند و یک وحدت طبقهای و
همکاری بسیار شدیدی داشتند .
زندگی مردم قریش در جاهلیت زندگی قبیلهای بود و در زندگی قبیلهای به
قول ابن خلدون " عصبیت " حکمفرماست . امروز میگویند در زندگیهای
قبیلهای یک روح که همان روح قبیلهای و عصبیت قبیلهای باشد افراد را به
یکدیگر شدیدا پیوند میدهد و خود همین عصبیت قبیلهای از جهتی اداره کننده
اجتماعشان هم هست و بسیاری از مشکلات را حل میکند و یک سلسله اخلاق و
مراسم و آداب به وجود میآورد و بالاخره به نحوی جامعه ساز است [١] .
[١] بر خلاف آنچه بعضی خیال میکنند که هرچه تمدن پیش برود نیاز به دین کمتر میشود ، عکس قضیه است ، هر چه تمدن جلوتر میرود به دلیل آنکه عصبیتها آن چیزهایی که >