آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٧
همیشه بهار و میوهاش همیشگی و همه فصل ، نه مثل درختهای میوه طبیعی که
در یک فصل معین ، بهار یا پاییز ، میوه دارد ولی در فصل دیگر ندارد ، نه
، درختی است که همیشه میوه ده است " « تؤتی اکلها کل حین باذن ربها
" . بعد میفرماید : " « و یضرب الله الامثال للناس »" خدا مثالهایی
برای مردم ذکر میکند . درباره " مثل " عرض کردهایم که " مثال "
صورت و ترسیم را میگویند . وقتی میخواهند مطلبی را که به صورت خودش
برای افراد روشن نشده است مجسم کنند ، صورت دیگری برای آن ذکر میکنند ،
لباس دیگری به آن میپوشانند که با این لباس طرف بتواند آن را بفهمد و
درک کند و بشناسد . اصلا تمثیلهایی هم که ما خودمان همیشه میآوریم و
تشبیههایی که میکنیم برای همین است ، یعنی اگر خود آن مشبهبه و اصل را
صاف و ساده ذکر کنیم طرف آن طور که باید درک نمیکند ولی وقتی که آن را
در قالب و لباس یک مثال بیان کردیم و در واقع یک رسم برایش کشیدیم ،
طرف آن را که میبیند به حقیقت نزدیک میشود . اینجا هم که قرآن کریم (
مثل ) ذکر میکند بعد میفرماید : " « و یضرب الله الامثال للناس » "
خداوند مثلها را اینچنین برای مردم ذکر میکند . در جاهای دیگر میفرماید :
" « و تلک الامثال نضربها للناس لعلهم یتفکرون »" [١] یعنی با این
تمثیلها میخواهیم مردم حقیقت را آنچنان که هست دریابند .
حقایق عالم آخرت بالاخره برای انسان دنیایی که هنوز به عالم آخرت
نرفته یعنی نه مرده که برود آنجا و نه مردن اختیاری داشته است که آن را
درک کرده باشد ( قابل فهم نیست ) . برای موجودی که اهل این نشئه است
آنچه که در آن نشئه هست اصلا قابل تصور و قابل درک کردن نیست مگر در
لباس تمثیلها و مثلها و در لباس چیزهایی که با آنچه مردم
[١] حشر / . ٢١