آشنایی با قرآن 5 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٦
آن میرسند غالبا هر دو را در کنار یکدیگر بیان میکند ، از جمله اینجاست
. مقدمهای عرض بکنم و بعد این آیه را توضیح بدهم .
در قرآن چیزی در بهشت نام برده شده است به نام " طوبی " ، که در آن
آیه کریمه میخوانیم : " « طوبی لهم و حسن ماب »" [١] ، و چیز دیگری
نام برده شده است در جهت مقابل آن در جهنم به نام " زقوم " که در دو
جای قرآن با کلمه " شجره " نام برده شده است : " « شجرت الزقوم »"
. اینجا هم کلمه " شجره " است : " « ان شجرت الزقوم طعام الاثیم »"
، درخت زقوم . راجع به " طوبی " در خود قرآن من یادم نیست که تعبیر
به " شجره " شده باشد ، شجره طوبی ، ولی در اخبار و روایات ما آمده
است که طوبی شجرهای است ، درختی است . و لهذا الان هم در ذهن همه ما
به عنوان یک درخت تلقی میشود ، میگوییم " درخت طوبی " . طوبی از
همان ماده " طیب " است که طیب یعنی پاک و پاکیزه . در آن آیه (
سوره ابراهیم ) بدون آنکه بیان حال بهشت یا جهنم در کار باشد ، اینقدر
بیان شده است که : " « ضرب الله مثلا کلمة طیبة کشجرش طیبة اصلها ثابت
و فرعها فی السماء تؤتی اکلها کل حین باذن ربها و یضرب الله الامثال
للناس »" . بعد دارد : " « و مثل کلمة خبیثة کشجرش خبیثة اجتثت من
فوق الارض مالها من قرار »" [٢] . در آنجا اینچنین تشبیه شده است که
خداوند سخن پاکی را ( البته مقصود سخن به اعتبار یک لفظ نیست ، یعنی به
اعتبار یک عقیده و یک اصل ) ، خداوند یک اصل پاک و یک عقیده پاک را
چنین مثل میزند ، به یک درخت پاک ، یعنی مانند یک درخت پاک است ،
درخت پاکیزهای که ریشهاش در زمین است و شاخهاش بر آسمان ، درختی است
پرمیوه و ثمربخش و
[١] رعد / . ٢٩ [٢] ابراهیم / . ٢٦ ٢٤