حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٨٩ - علوم حديث پژوهش و آموزش

شرح‌هاى صحيفه سجاديه، چون رياض السالكين از سيّدعلى خان كبير،[١]

و شرح‌هاى نهج البلاغه چون شرح ابن ميثم بحرانى و منهاج البراعه از ميرزا حبيب اللَّه خويى‌[٢]

و ديگر شروحى كه بر زيارت‌ها و ادعيه نوشته شده‌اند، چون الأنوار اللامعة (شرح زيارت جامعه) از سيّدعبداللَّه شُبّر[٣]

و شرح زيارت عاشورا از ابوالمعالى كلباسى، نيز از اين قبيل‌اند.[٤]

در ترجمه كتب حديث و اخبار نيز يادگارهاى قابل توجّهى برجاى مانده است.

نمونه‌هايى چون: ترجمه تفسير منسوب به امام عسكرى عليه السلام، ترجمه تهذيب الأحكام، ترجمه برخى از جلدهاى بحار الأنوار، و ترجمه‌هاى ثواب الأعمال، نهج البلاغه، صحيفه سجاديه، عيون الأخبار[٥]

و... از اين باب‌اند.

***

اينها پاره‌اى از مجاهدت‌هاى‌علمى در قلمرو اخبار واحاديث بود. در حوزه علوم الحديث، يعنى رجال و درايةالحديث، نيز وارث ميراث‌هاى گران قدرى هستيم.

در زمينه علم رجال، آثار چاپ شده موجود، بيش از پنجاه عنوان است. از اختيار معرفةالرجال، اثر كشّى گرفته تا قاموس الرّجال، اثر علّامه محمدتقى شوشترى و معجم رجال الحديث، نوشته آية اللَّه سيد ابوالقاسم خويى.

اينها بجز نسخه‌هاى خطّى است كه در كتابخانه‌ها موجوداند، يا در كتابنامه‌ها از آنها ياد شده است.

در حوزه درايةالحديث نيز نوشته‌هاى گران قدرى را به ارث برده‌ايم.

[١]. ر. ك: الذريعة، ج ٣، ص ٣٤٥- ٣٥٩( ٤٩ عنوان شرح).

[٢]. ر. ك: همان، ج ٤، ص ١١١- ١٦١( ٨٦ عنوان شرح).

[٣]. ر. ك: همان، ج ٣، ص ٣٠٥- ٣٠٦( ٩ عنوان شرح).

[٤]. ر. ك: همان، ج ٣، ص ٣٠٧- ٣٠٨( ٧ عنوان شرح).

[٥]. ر. ك: همان، ج ٤، ص ٩٠- ١٤٧.