حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٨٨ - علوم حديث پژوهش و آموزش

درنگى در گذشته نشان از آن دارد كه پژوهش، تا اندازه‌اى در ميان عالمان شيعى رونق داشته است. آنان در حفظ و كتابت، تدوين و تبويب، شرح و ترجمه حديث و نيز در تدوين و شكل دهىِ علوم حديث، از قبيل رجال و درايه، تلاش‌هاى پُر ارجى به عمل آورده‌اند. تا آن جا كه محمّدبن ابى عمير، صاحب ٩٤ تأليف حديثى است؛[١]

فضل بن شادان، ٢٨٠ اثر حديثى از خود برجاى گذاشت؛[٢]

محمّد بن مسعود عياشى، بيش از ٢٠٠ كتاب حديثى تاليف كرده؛[٣]

على بن مهزيار اهوازى، ٣٣٣ كتاب نگاشت‌[٤]

و حسين بن سعيد اهوازى، ٣٣٠ اثر عرضه كرد.[٥]

در دوره بعد نيز محمدبن يعقوب كلينى، بيست سال در تدوين كتاب الكافى كوشيد[٦]

و شيخ صدوق، ٣٠٠ مصنَّف در حديث پديد آورد.[٧]

در عصر حاضر، كتب حديثى، بيش از ٢٠٠ عنوان است و مجموع احاديث گردآورى شده در كتب اربعه، بحار الأنوار، الوافى، وسائل الشيعة و مستدرك الوسائل، از صدهزار حديث، تجاوز مى‌كند.

در بخش شرح و تعليقه نويسى مى‌توان از مرآةالعقول (شرح الكافى) و ملاذ الاخيار (شرح تهذيب الأحكام) از علّامه مجلسى، و روضةالمتقين (شرح كتاب من لايحضره الفقيه) از محمدتقى مجلسى، شرح ملاصدرا بر الكافى، شرح ملاصالح مازندرانى بر الكافى، و تعليقه ميرداماد بر الكافى، نام برد.

[١]. الفهرست، محمدبن الحسن الطوسى، قم، منشورات الرضى، ص ١٤٢.

[٢]. همان، ص ١٢٤.

[٣]. همان، ص ١٣٦.

[٤]. همان، ص ٨٨.

[٥]. همان، ص ٥٨.

[٦]. مستدرك الوسائل، ميرزاحسين نورى، قم، اسماعيليان، ج ٣، ص ٥٣٥.

[٧]. الفهرست، ص ١٥٧.