حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٠٨ - شيوه هاى ارزيابى اسناد

شيخ انصارى در «فرائد الأصول» نقل كرده كه مشهور، ايمان (تشيّع) را در راوى معتبر مى‌دانند.[١]

برخى معتقدند هر راوى را دو رجالى عادل و شيعه بايد توثيق كنند وگرنه توثيق او ارزش ندارد. زيرا توثيق رجالى از باب شهادت است و در شهادت، تعدّد، معتبر است.[٢]

گروهى معتقدند بايد سلسله راويانْ مورد سنجش قرار گيرد؛ اگر تمام راويان يك سلسله از وثاقت برخوردار بودند، به نقل آنان اعتنا مى‌شود.[٣]

برخى مى‌گويند قول علماى رجال به عنوان فتوا حجّت است؛ زيرا باب علم در اين زمينه مُنْسَدّ است‌[٤]

و آراى ديگرى از اين قبيل.

از اين ميان، تنها به بررسى دو نظريه، بسنده مى‌كنيم و ساير آرا تا حدّى در خلال اين دو بررسى، نقد مى‌شوند.

الف. رأى مشهور

به مشهور اصوليان و فقيهان، نسبت داده شده كه براى درستى حديث، بايد از قرائن مفيد علم و اطمينان، فحص و جستجو كرد و بررسى سلسله سند، يكى از آن قرائن است. اينان بر اين باورند كه اصطلاح «صحيح» كه امروزه در ميان فقيهان و رجال‌شناسان شايع است، نزد قدما مرسوم نبوده و از زمان سيد بن طاووس به اين سو پديد آمده است.

قُدَما «صحيح» را به حديثى مى‌گفتند كه به جهت قرائن، يا راويان ثقه، قابل‌

[١]. فرائد الاصول، ج ١، ص ٢٩١.

[٢]. تنقيح المقال، ج ١، ص ١٨٣.

[٣]. معجم رجال الحديث، ج ١، ص ٩٧.

[٤]. تنقيح المقال، ج ١، ص ١٨٣.