مشکاة الأنوار ت هوشمند و محمدی - شیخ طبرسی - الصفحة ٦٦٩ - فصل چهارم در بيان خود پسندى
(١) (١٨٢٥) ١٣- امام باقر ٧ از قول رسول خدا ٦ فرمود: خداوند متعال مىفرمايد: من به آنچه امر دينم را اصلاح مىكند داناترم، بعضى از بندگان مؤمنم كسانيند كه در عبادتم كوشش مىكنند، (شبها) از بستر خواب خويش و بالش لطيفش بر مىخيزد و برايم شبزندهدارى مىكند، و خودش را براى عبادتم به زحمت مىاندازد، پس يك يا دو شب او را به چرت وامىدارم، به خاطر علاقهام به او و سلامتيش، او نيز تا صبح به خواب مىرود، وقتى برخاست نفس خويش را سرزنش و توبيخ مىكند، در حالى كه اگر او را واگذارم تا هر چه مىخواهد عبادتم كند، در اعمالش خود بين شود، و در اين صورت به هلاكت افتد، و اين به خاطر عجب و از خود راضى بودنش مىباشد به حدّى كه گمان مىكند از همه عبادتكنندگان برتر است، و در عبادتش از حدّ تقصير گذشته، و همين باعث مىشود كه از من دور شود و گمان كند كه به من نزديك است، پس عملكنندگان نبايد به اعمالى كه به خاطر ثواب بردن از من انجام مىدهند متّكى باشند، زيرا اگر آنان كوشش كنند نفس خود را به زحمت اندازند، و عمرهاى خود را تلف نمايند، و در عبادتم صرف نمايند، باز هم مقصرند و در بندگيشان به كنه بندگيم نرسند، و آنچه را از كرامتم و نعمتهاى بهشتيم و توجّهات والايم و درجات عالى را كه در جوارم طلب كنند به آن نرسند، ولى بايد فقط به رحمتم اعتماد كنند، و به فضلم شادمان شوند، و با گمان نيكو نسبت به من؛ اطمينان حاصل كنند، در اين هنگام رحمتم دستگيرشان شود، و به بخششم آنان را به بهشت برم و بيامرزم، و بر آنان لباس گذشت و عفو بپوشانم، زيرا من خداى رحمان رحيم هستم كه به اين نام منسوب شدهام.
(٢) (١٨٢٦) ١٤- رسول خدا ٦ فرمود: سه چيز هلاككننده انسان، و سه چيز نجات دهنده اوست: اما سه خصلتى كه هلاككننده است: اطاعت از بخل و هواى نفس مسلط و خود بينى است.
و آن سه كه نجات دهنده است: ترس از خدا در آشكار و نهان، ميانهروى در حالت فقر و توانمندى، و عدالت در هنگام خشم و خوشنودى.
(٣) (١٨٢٧) ١٥- مطرف گويد: اگر شب تا صبح بخوابم و صبح در حال پشيمانى از خواب بيدار شوم، بهتر از اين است كه شب زندهدار باشم و با خودبينى صبح را شروع كنم.
معنى عجب: عبارت از خوشحالى كامل نسبت به كامل بودن صفت و عمل و نفس انسان و غير اينهاست، و اينكه به اينها اعتماد شود و نعمت دهنده حقيقى را فراموش كند.