احتجاجات (ترجمه جلد 4 بحار الأنوار) - علامه مجلسی - الصفحة ٣٠٩ - مناظره عمران صابى
ذات او صدق نمىكند تا مردم همان طورى كه خويشتن را به حد و اندازه و طعم و مزه مىشناسند خدا را نيز بشناسند.
راهنماى به خداى عزيز صفات و اسماء اوست و استدلال بر وجود او به وسيله مخلوقات مىشود تا براى شخص مشكوك ديگر شك و ترديدى باقى نماند و احتياج به ديدن و شنيدن با گوش و يا لمس كردن با دست و يا تصور به دل نداشته باشد، اگر صفات خداى عزيز دلالت بر او نداشتند و اسماء راهنماى ما به سوى او نبودند و پژوهشگران از مردم درك نمىكردند معنى آن را به ناچار مردم اسمها و صفات او را پرستيده بودند نه معناى آن را در چنين فرضى معبود يكتا غير ذات خدا بود (يعنى معبود و لفظ همان اسماء و صفات مىشد) زيرا اسماء و صفات خدا غير خدايند (لفظ ديّان كه خدا نيست و همچنين لفظ رحمان به تعدد اين الفاظ متعدد مىشد) آيا درست فهميدى عمران؟ عرض كرد آرى، ولى باز برايم بيشتر توضيح بدهيد.
حضرت رضا ٧ فرمود: عمران! مبادا گول كسانى را بخورى كه گمراه و نابينايند آنهايى كه معتقدند خدا در آخرت براى حساب و ثواب و عقاب ديده مىشود ولى در دنيا ديده نخواهد شد براى پرستش و اميد آمرزش. اگر ديده شدن خداوند در دنيا موجب لفظى براى او باشد در آخرت هم نبايد ديده شود. اما آنها سرگردان و گمراه و كور و كر شدهاند از درك واقعيت اين آيه قرآن ناظر به همين اشخاص است مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى وَ أَضَلُّ سَبِيلًا.
خردمندان مىدانند كه آنچه در آخرت استدلال مىشود عينا همان است كه در دنيا استدلال مىشود كسى كه با خودرأيى و مقايسه با خويش مىخواهد خدا را درك كند جز فاصله از واقعيت چيزى نخواهد داشت زيرا خداوند اين دانش را اختصاص به كسانى داده است كه عقل و انديشه را به كار مىبرند و مىفهمند.
عمران گفت آيا توضيح نمىفرمائيد كه ابداع مخلوق است يا غير مخلوق؟
فرمود: مخلوق ساكن است كه به سكون درك نمىشود و مخلوق بودن او از اين جهت است كه آفريده است و قديم نيست و خداوند آن را به وجود آورده، پس مخلوق خدا است. در اين مورد بايد گفت فقط خداى يكتا است با مخلوق او، سومى