اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ٣٤ - براى مطالعه بيشتر

انسان است. خداوند در سوره هود مى‌فرمايد:

وَهُوَ الَّذِى خَلَق السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاء لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا؛[١] و اوست كسى كه آسمان‌ها و زمين را در شش هنگام آفريد و عرش او بر آب بود، تا شما را بيازمايد كه كدام‌يك نيكوكارتريد.

در آيه ديگرى نيز همين معنا را بيان مى‌كند:

إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا؛[٢] در حقيقت، ما آنچه را كه بر زمين است، زيورى براى آن قرار داديم، تا آنان را بيازماييم كه كدام يك از ايشان نيكوكارترند.

از اين دو آيه برمى‌آيد كه هدف از آفرينش جهان هستى و زمين و پديده‌هاى زمينى، فراهم شدن زمينه مناسب براى آفرينش انسان است.

اكنون بايد دانست هدف از آفرينش انسان چيست؟ براى پاسخ به اين سؤال مى‌بايست به آياتى در اين باره مراجعه كرد. در دو آيه‌اى كه پيش‌تر آمد، مراد از آفرينش زمين و آسمان‌ها و هدف از آراستن زمين، آزمايش انسان است و هدف از اين آزمايش نيز مشخص شدن نيكوكاران. بنابراين مقصود از آفرينش آسمان‌ها و زمين، آفرينش انسان است و هدف از آفرينش انسان نيز آزمايش او، تا نيكوكاران از بدكاران تميز داده شوند.

حال ممكن است پرسيده شود خداوند كه از همه چيز و از گذشته و حال و آينده آگاه است و مى‌داند چه سرنوشتى در انتظار هر يك از آدميان است، چرا آنان را مى‌آزمايد؟

پاسخ اينكه، امتحان و آزمايش الهى بدين معنا نيست كه خداوند نمى‌داند كدام‌يك از انسان‌ها نيكوكار مى‌شوند و كدام‌يك بدكار، بلكه خداوند زمينه‌اى فراهم مى‌آورد تا هر يك از آدميان با اختيار و آگاهى تصميم بگيرند راه حق را برگزينند يا راه باطل را و بر آن اساس نيكوكار شوند يا بدكار؛ مانند معلمى كه امكانات لازم را در اختيار دانش‌آموز خود قرار مى‌دهد تا

[١] - هود( ١١): ٧

[٢] - كهف( ١٨): ٧