اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ٨٥ - مفهوم شكر
٢. مطالعه احاديثى كه در خصوص فضيلت صبر و پيامدهاى نيكوى آن در دنيا و آخرت آمده است؛
٣. توجه به اينكه زمان مصيبت و بلا اندك و كوتاه است؛
٤. دانستن اين نكته كه جزع و بىتابى سودى ندارد؛
٥. ملاحظه كردن حال كسانى كه به بلاهايى مبتلا شده و صبر پيشه كردهاند.[١]
غزالى نيز در كيمياى سعادت آورده است:
براى دستيابى به صفت صبر (پايدارى انگيزه دينى در برابر انگيزه شيطانى) بايد انگيزه دينى را تقويت و انگيزه شيطانى را تضعيف نمود و اين در هر موردى متفاوت است. براى مثال، اگر كسى مىخواهد در مقابل شهوت جنسى پايدارى كند، نخست بايد اين انگيزه را تضعيف كند. براى اين كار مىبايد از خوردن غذاهاى مقوى دورى نمايد و روزه بگيرد؛ به صحنههاى مهيج شهوت ننگرد و با ارضاى آن از راه حلال آن را تسكين دهد. از سوى ديگر، بايد انگيزه جنگيدن و مقاومت در برابر شهوت را در لشكر فرشتگان ايجاد و تقويت كند و اين حاصل نمىشود، جز با تأمل در فايده مقاومت و صبر و دانستن اين مطلب كه لذت حاصل از گناه، موقت و ناپايدار و پيامدهاى آن مستمر و پايدار است. افزون بر اين، بايد با تمرين مقاومت در برابر انگيزههاى شيطانى و درگير شدن با آنها، خود را تقويت نمايد.[٢]
٧. اخلاص
اخلاص يكى از ويژگىهاى بنيادين مؤمن است و در متون دينى بر آن بسيار تأكيد شده است.
خداوند در قرآن به پيامبر صلى الله عليه و آله دستور مىدهد خالصانه خدا را بپرستد:
فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ^ أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ؛[٣] پس خدا را- در حالى كه اعتقاد [خود] را براى او خالصكنندهاى- عبادت كن؛ آگاه باشيد: آيينِ پاك از آنِ خداست.
قُلْ إِنِّى أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ^ وَ أُمِرْتُ لِأَنْ أَكُونَ أَوَّلَ الْمُسْلِمِينَ؛[٤] بگو: «من
[١] - بنگريد به: ملااحمد نراقى، معراج السعادة، ص ٦٥٥- ٦٥٢
[٢] - بنگريد به: ابوحامد محمد غزالى، كيمياى سعادت، ج ٢، ص ٣٥٥
[٣] - زمر( ٣٩): ٢ و ٣
[٤] - زمر( ٣٩): ١١ و ١٢