اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١١٧ - ١ احسان
در روايتى پيامبر صلى الله عليه و آله معيار شناسايى رفتار عادلانه را اينگونه بيان فرموده است:
اعرابىاى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد، درحالىكه حضرت آماده عزيمت براى غزوه بود. اعرابى افسار مركب پيامبر صلى الله عليه و آله را گرفت و عرض كرد: اى رسولخدا! مرا كارى بياموز كه با آن وارد بهشت شوم. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «به گونهاى با ديگران رفتار كن كه دوست دارى ديگران با تو رفتار كنند و به گونهاى با ديگران رفتار مكن كه دوست ندارى با تو رفتار كنند.»[١]
٣. امربهمعروف و نهىازمنكر
دعوت به نيكى و بازداشتن از بدى، از آموزههاى مهم دين اسلام است. خداوند در قرآن مسلمانان را به سبب اينكه به كارهاى پسنديده فرمان مىدهند و از كارهاى ناپسند منع مىكنند، بهترين امت مىخواند:
كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ؛[٢] شما بهترين امتى هستيد كه براى مردم پديدار شدهايد: به كار پسنديده فرمان مىدهيد، و از كار ناپسند بازمىداريد.
قرآن فراخواندن به نيكى و بازداشتن از بدى را يكى از ابتدايىترين ويژگىهاى زنان و مردان مؤمن برشمرده است:
وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ؛[٣] و مردان و زنان با ايمان، دوستان يكديگرند، كه به كارهاى پسنديده وا مىدارند، و از كارهاى ناپسند باز مىدارند، و نماز را بر پا مىكنند و زكات مىدهند، و از خدا و پيامبرش فرمان مىبرند. آنانند كه خدا به زودى مشمول رحمتشان قرار خواهد داد، كه خدا توانا و حكيم است.
[١] - محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ١٤٦
[٢] - آل عمران( ٣): ١١٠
[٣] - توبه( ٩): ٧١