اخلاق اسلامى - داودى، محمد - الصفحة ١٠١ - منشأ اخلاص
در سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام نيز بر احسان، بسيار تأكيد شده است. امامصادق عليه السلام به نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
آيا شما را خبر دهم كه بهترين آفريدههاى خداوند در دينا و آخرت چه كسانى هستند؟
بخشودن كسانى كه به تو ستمى روا داشتهاند و نيكى به كسانى كه به تو بدى كردهاند و عطا كردن به كسى كه از تو مالى را دريغ كرده است.[١]
اميرالمؤمنين عليه السلام نيكى كردن را غنيمت، برترين ايمان، برترين شرف، رأس ايمان، زينت اسلام و برترين منقبت مىداند.[٢] همچنين در روايتى ديگر ايشان مىفرمايد: «اگر احسان به شكل انسانى ظاهر مىشد، بىترديد در زيبايى نظيرى نداشت.»[٣] و در جايى ديگر مىفرمايد:
«پاداشى نزد خداوند سبحان بزرگتر از پاداش حاكم عادل و مرد نيكوكار نيست.» در روايتى ديگر از آن حضرت آمده است: «دو چيز است كه عملى معادل آن نيست: نيكو ورع داشتن و نيكى كردن به مؤمنان.»[٤]
در برخى روايات احسان از ويژگىهاى شخص كريم و بزرگوار شمرده شده است:
كريم آن است كه به ديگران احسان كند.[٥]
پيامبر صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام براى كسانى كه به والدين خود نيكى مىكردند، احترام ويژهاى قائل بودند. عماربن حيان مىگويد: به امامصادق عليه السلام خبر دادم كه پسرم اسماعيل به من نيكى مىكند. امام عليه السلام فرمود: من او را دوست مىداشتم و اكنون محبت من نسبت به او افزون شد.
خواهر رضاعى پيامبر صلى الله عليه و آله نزد او آمد. هنگامى كه چشم پيامبر صلى الله عليه و آله به او افتاد، شاد شد و بالاپوش خود را پهن كرد و او را بر آن نشاند و با او به گفتگو نشست. خواهر رضاعى پيامبر صلى الله عليه و آله پس از مدتى برخاست و رفت و برادرش آمد. اما پيامبر صلى الله عليه و آله با او مانند خواهرش رفتار نكرد. از
[١] - محمدبن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٢، ص ١٠٧
[٢] - تميمى آمدى، غررالحكم و دررالكلم، ص ٣٨٢
[٣] - همان، ص ٣٨٣
[٤] - همان
[٥] - همان، ص ٣٨٤