پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠٧ - مورد اول دعوت و اصلاح

ارشاد عمومى و بدون تشخيص سطح فكرى و واقعيّت روحى و آنچه را كه شنوندگان آن حضرت به آن نياز دارند نبوده است. بلكه آن حضرت با هدف ايجاد ساختارى خاصّ با آنان روبرو شده ميان آنان فرق مى‌گذاشت و انديشه‌هاى تربيتى خود را به نحوى كه آن‌ها را به سوى واقعيّت جامعه حركت دهد به آنان تفهيم مى‌كرد، تا اينكه براى كشيدن بار مسئوليت اصلاح امّت آمادگى كامل داشته باشند. آن حضرت آنان را با اصول و قواعد تربيتى ميدانى، مسلّح مى‌كرد كه آنان را قادر مى‌ساخت تا خود را از فشارهاى نفسانى و اقتصادى رها كرده و با دستمايه قرار دادن اميد به خدا در راه تحقّق اهداف خود گام بردارند.

اكنون در ضمن چند مورد به پاره‌اى از راهنمايى‌هايى كه امام عليه السّلام اصحاب خود را به آن مجهّز مى‌كرده‌اند اشاره مى‌كنيم:

مورد اوّل: دعوت و اصلاح‌

امام عليه السّلام فرموده‌اند:

تنها كسى مى‌تواند امر به معروف و نهى از منكر كند كه در او سه خصلت موجود باشد: به آنچه امر يا نهى مى‌كند دانا باشد، در آنچه كه به او امر يا از آن نهى مى‌كند عادل نيز باشد و بالاخره در آنچه را كه به آن امر مى‌كند و آنچه را كه از آن نهى مى‌كند راه رفق و مدارا در پيش گيرد[١].

امام صادق عليه السّلام نقد سازنده را وسيله رفع نقطه ضعف‌هايى مى‌دانست كه نوعا افراد به آن دچار مى‌شوند. آن حضرت فرموده است: محبوب‌ترين برادرانم در نزد من كسى است كه عيب‌هاى مرا به من هديه كند[٢].

[١] . تحف العقول ٣٥٨، بحار الانوار ٧٨/ ٢٤٠.

[٢] . تحف العقول ٣٦٦، بحار الانوار ٧٨/ ٢٤٩.