پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠ - بخش نخست حضرت امام صادق عليه السلام در يك نگاه

آورده‌اند.

همه مسلمانان،- دانشمند و غير دانشمند- آن حضرت را يادگار نبوت و بزرگ و پيشواى خاندانى مى‌دانستند كه خداوند پليدى را از آنان دور گردانده و آنان را به خوبى پاك و پاكيزه داشته است.

او سمبل مشروعيت مبارزه‌اى بود كه اهل بيت وحى عليهم السّلام ضد ستمگرى و سركشى دو سلسله بنى اميه و بنى عباس به راه انداخته بودند.

همان‌گونه كه دانشمندان آن عصر نيز آن حضرت را به عنوان درياى جوشان علم، امامى كه در دانش و معرفت كسى را ياراى هماوردى او نيست شناخته و به چشم يگانه استاد همه دانش‌هايى كه بشر تا آن روز كشف كرده به ايشان نگاه مى‌كردند.

امام صادق عليه السّلام حدود چهار دهه از عمر با بركت خويش را در حكومت بنى اميه گذراند و شاهد ستم و كشتار و قساوتى بود كه بنى اميه عموما نسبت به امت اسلام و خصوصا نسبت به اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و شيعيانشان روا مى‌داشتند.

طبيعى است كه پس از قيام امام حسين عليه السّلام اهل بيت عليهم السّلام به رهبران و پيش آهنگان محبوب توده‌هاى مسلمان تبديل شوند و از همان زمان گروه‌هاى عباسى نيز به نام اهل بيت عليهم السّلام و با شعار خشنودى آل محمد عليهم السّلام و بازگرداندن خلافت به فرزندان فاطمه زهرا عليها السّلام دختر پيامبر صلّى اللّه عليه و اله شروع به فعاليت كردند.

بنى اميه پس از ظلم و بيداد و كشتار فراوان و برانگيختن خشم عمومى به ناچار از اريكه قدرت سقوط كردند، امام صادق عليه السّلام نيز از مبارزه باز خوددارى فرمود و تحت تأثير شعارهايى كه بنى عباس از آن‌ها براى نشستن در جاى بنى اميه و به دست گرفتن قدرت پس از سقوط آنان مطرح مى‌كردند واقع نگرديد.