پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٥٥ - ٣ محور روحى و اخلاقى

صادق عليه السّلام شعار ورع و پرهيزكارى به كلّى رنگ باخته بود.

تمام اين مسائل به از دست دادن ارزش‌ها و دورى امّت اسلام از اخلاقى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله به آن امر كرده و آن را براى امّت خود مى‌پسنديد منتهى مى‌گرديد.

از همين‌جاست كه نقش امام صادق عليه السّلام و توجّه روحى و اخلاقى آن حضرت به امّت اسلامى داراى چند بعد مى‌شود:

بعد اوّل: آن حضرت در درجه اوّل با رعايت كامل ارزش‌ها و موازين اسلامى، خود نمونه صالح و مثل اعلاى اخلاق رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله بودند كه وجود آن حضرت خود پايگاه پرتوافشانى فضيلت و رشد اخلاق والا در ميان امّت بوده و از ديگر سوى دروغين بودن گرايش‌هاى نفسانى و خودخواهانه را آشكار مى‌ساخت.

بعد دوّم: امام صادق عليه السّلام مجموعه‌اى از سفارشات، نامه‌ها و راهنمايى‌هاى تربيتى و اخلاقى از خود به‌جاى گذاشتند كه در خلال آن‌ها به درمان پوچى روحى و انحراف اخلاقى كه در ساليان انحراف بسيار رشد كرده بود پرداخته‌اند.

در بعد اوّل امام عليه السّلام را مى‌بينيم كه مردم را با نرمى و آرامش به سوى فضيلت و پاكى فراخوانده و با آن‌ها به بهترين روش‌ها استدلال مى‌كرد. آن حضرت به سؤال‌كنندگان اجازه مى‌داد تا هر سؤالى كه دارند مطرح كرده و آنچه را كه بر آنان سخت و پوشيده بود براى آن‌ها توضيح مى‌داد.

آن حضرت حتّى از نزديكان خود و كسانى كه مردم را به‌سوى آن حضرت دعوت مى‌كردند نمى‌پذيرفت كه در دعوت مردم به‌سوى اصلاح و راه راست از رويّه‌اى خشن و تند بهره‌گيرى كنند. آن حضرت به آنان مى‌فرمود: