قرآن، كتاب اخلاق - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ١٦٣ - پرسش و پاسخ

وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللَّاتِي لا يَرْجُونَ نِكاحاً فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُناحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجاتٍ بِزِينَةٍ وَ أَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ.[١]

زنان يائسه‌اى كه اميد به ازدواج ندارند در صورتى كه زينت‌نمايى نكنند گناهى بر آنها نيست كه لباس خود را واگذارند، و اگر خود را بپوشانند بهتر است. خداوند شنواى داناست.

ممكن است ابتدا به نظر آيد اين حكم با عفاف و پاكدامنى مؤمنان سازگار نيست اما دقّت و تأمّل در مفهوم آيه اين تصور ابتدايى را به طور كلى از بين مى‌برد؛ زيرا در اين آيه حكم وجوب حجاب از زنانى كه به سن يائسگى رسيده‌اند برداشته شده است و مقصود از زنانى كه اميد به نكاح ندارند فقط زنانى نيستند كه يائسه شده و بچه‌دار نمى‌شوند، بلكه در ادامه آيه، دو قيد نيز ضميمه شده است. قيد اول عبارتِ‌ لا يَرْجُونَ نِكاحاً است كه اشاره دارد به اين كه بايد علاوه بر يأس از فرزنددارشدن، رغبتى در مردان براى رابطه زناشويى با آنان وجود نداشته باشد.[٢] البته بى‌رغبتى مردان از برقرارى اين رابطه با آنان از كهولت سنى آنان حكايت مى‌كند. قيد دوم نيز عبارتِ‌ غَيْرَ مُتَبَرِّجاتٍ بِزِينَةٍ است. خداوند با اين قيد اشاره كرده است كه كنار گذاشتن حجاب بايد به قصد آشكار ساختن زينت يا اندام خود نباشد و خود را آرايش نكرده باشند.[٣] لذا در تفسير جوامع الجامع تصريح شده است‌

[١]. نور: ٦٠.

[٢]. ر. ك: ترجمه مجمع البيان، ج ١٧، ص ١٦٩؛ تفسير شريف لاهيجى، ج ٣، ص ٣١١؛ تفسير القرآن الكريم، شبّر، ص ٣٤٦؛ تفسير الكاشف، ج ٥، ص ٤٤٠.

[٣]. تفسير شريف لاهيجى، ج ٣، ص ٣١١.