قرآن، كتاب اخلاق - سبحانىنيا، محمد تقي - الصفحة ١٤ - مقدمه
گسترده آن بكوشند و ضمن تهذيب نفس و اخلاق خويش در ارشاد و اصلاح اخلاق افراد جامعه، از هيچ تلاشى فروگذار ننمايند.
كتاب حاضر، كوششى خُرد و ناچيز در شرح و بسط معارف اخلاقى اين كتاب سترگ است كه با بهرهگيرى از احاديث پيامبر (ص) و معارف اهل بيت (عليهم السلام) و نيز با استفاده از ديدگاههاى مفسّران بزرگ به انجام رسيده است. در اين اثر، آيات اخلاقى ثقل اكبر، با بهرهگيرى از بيانات ثقل اصغر،[١] شرح شده است. گرچه گستردگى آيات اخلاقى، نگارنده را بر آن داشت هم از نظر موضوعى و هم در انتخاب آيات، گزينشى عمل كند و در گام نخست، با تقسيم ويژگيها و صفات اخلاقى به دو دسته فضايل و رذايل، ابتدا به بحث در باره برخى از مهمترين فضايل اخلاقى بپردازد. فضايل اخلاقى نيز به دو نوع فضايل اخلاقى فردى و فضايل اخلاقى مربوط به رفتارهاى اجتماعى تقسيم شده و از هر يك از اين دو نوع، چند فضيلت مهم مورد بحث قرار گرفته است. استفاده از قلمى ساده و روان به قصد بهرهمندى عموم جامعه نيز از جمله رويكردهاى نگارنده بوده است.
اين گام نخست، در صورت يارى دو باره پروردگار متعال، با اثرى ديگر كه به بررسى رذايل اخلاقى با همين شيوه ميپردازد، كاملتر خواهد شد. از اين رو در نامگذارى آن، عنوان «قرآن، كتاب اخلاق (١)» انتخاب شد. باشد كه توفيق الهى يار شود و گام دوم در تكميل آن نيز به انجام رسد! البته اقدام كاملتر، آن است كه مجموعه فضايل و رذايل به بحث گذاشته شوند و ديدگاههاى قرآن كريم استخراج گردند.
[١]. ر. ك: نهج البلاغة، خطبه ٨٧:
« الَمْ أَعْمَلْ فِيكُمْ بِالثَّقَلِ الأَكْبَرِ وأَتْرُكْ فِيكُمُ الثَّقَلَ الأَصْغَرَ». نيز، ر. ك: الخصال، ص ٦٧، ح ٩٨.