قرآن، كتاب اخلاق - سبحانىنيا، محمد تقي - الصفحة ١٢٨ - مؤلفههاى حيا در قرآن
كتاب خدا به تقسيم رفتارها به بد و خوب بسنده نشده است، بلكه در برخى آيات ديگر، مصاديق رفتارهاى بد نيز بيان شده است. براى مثال، مخالفت با فرمان الهى، هواپرستى، ظلم و ستم، تبعيت از شيطان، فساد و فحشا، قتل و خونريزى و شرب خمر از جمله مصاديق رفتارهاى بَد هستند كه در آيات قرآن بدانها تصريح شده است.[١]
٢. گروه ديگرى از آيات قرآن كريم، بيانگر جايگاه رفيع انسان ميان موجودات و تكريم او توسط خداى متعال است. اين دسته از آيات، در صدد بيان حرمت نفس و احترام انسان است تا از اين راه او را به مراقبت از حرمت نفس و آبرويش تشويق كند و از تضييع منزلت والاى انسانى و حرمت نفسش با رفتارهاى زشت و ناپسند، برحذر دارد. از اين گروه هستند آياتى كه به تكريم انسان از سوى خدا،[٢] تحسين ذات مقدّسش پس از آفرينش او[٣] و دستور به فرشتگان براى سجده به آدم اشاره دارند.[٤]
[١]. ر. ك: بقره: ١٢٠ و ١٤٥؛ رعد: ٣٧( پيروى از هواى نفس)؛ نساء: ١١٩؛ مريم: ٤٤؛ فاطر: ٦( پيروى از شيطان)؛ نساء: ١٤؛ احزاب: ٣٦؛ جن: ١٤( مخالفت با خدا).
[٢]. اسراء: ٧٠: وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا؛ ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم و در خشكى و دريا سيرشان داديم و از چيزهاى پاكيزه روزىشان كرديم و بر بسيارى از آفريدههاى خويش آنان را برترى كامل داديم.
[٣]. مؤمنون: ١٤: ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ؛ آن گاه نطفه را خون بسته و خون بسته را تكه گوشت و تكه گوشت را به صورت استخوانهايى در آورديم و بر استخوانها گوشت پوشانديم، پس از آن( با دميدن روح به آن) خلقتى ديگرش داديم، آفرين بر خدا كه بهترين آفرينندگان است.
[٤]. بقره: ٣٤ وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرِينَ؛ و زمانى كه به فرشتگان فرمان داديم كه به آدم سجده كنيد، همه سجده كردند جز شيطان كه سرپيچى كرد و كبر ورزيده و از گروه كافران شد.