رفتار اخلاقى انسان با خود - سبحانىنيا، محمد تقي - الصفحة ١٩٠ - ٢ شناخت ويژگىهاى شخصى
خود را بهدرستى تشخيص دادهاند و در عين حال آنقدر خود را باارزش مىدانند كه تغيير كنند. خويشتنپذيرى در اين معنا صرفاً به منزله آن است كه شما از خودتان به سبب ناكامل بودن نااميد نمىشويد و اظهار نارضايتى نمىكنيد. شما خود را به رغم معايبى كه داريد، فردى اساساً باارزش تلقى مىكنيد.[١]
٢. شناخت ويژگىهاى شخصى
آنچه به شناخت اختصاصى انسان از خود بازمىگردد، آگاهى از ويژگىهاى شخصى است. اين ويژگىها ممكن است كاملًا منحصر به فرد باشد، و گاه ميان افراد بسيارى مشترك است. مسلّم و يقينى اين است كه ويژگىهاى اختصاصى افراد، ميان همگان مشترك نيست و اشتراك آن با برخى همنوعان نيز آشكار و يكسان نيست. ازاينرو از آن به ويژگىهاى اختصاصى يا فردى ياد مىشود. ويژگىهاى فردى به دليل اختصاصى بودن، متنوعتر از مصاديق مربوط به شناخت نوعى است. از سوى ديگر، تفاوت ويژگىهاى هر فرد با فرد ديگر، اختلاف رفتارهاى افراد بشر با يكديگر را بيش از گذشته موجّه و مدلل مىسازد. تنوع ويژگىها به اندازهاى است كه امكان شمارش آن وجود ندارد. براى مثال، آگاهى انسان به استعدادها، توانمندىها، حساسيتها، علايق، حب و بغضها و ضعفهاى خويش در ابعاد جسمى، فكرى، روحى و روانى، شناختى اختصاصى از خود را پايهريزى مىكند. ازاينرو در برخورد با ديگران و مواجهه با حوادث، كسى كه از حلم و بردبارى فراوان برخوردار است، در مقايسه با كسى كه بر اعصاب خود مسلط نيست، رفتارى كاملًا متفاوت خواهد داشت و اين اختلاف در رفتار، از اختلاف آنان در ويژگىهاى فردى و شخصى ناشى شده است.
البته بايد دانست كه شناخت اختصاصى انسان از خود، معمولًا از راه تجربه و شهود به دست مىآيد؛ گرچه گاه مىتوان از ديدگاه ديگران بهرهمند شد. بىترديد كسانى كه با يكديگر معاشرت و تعامل فراوان دارند، از بسيارى ويژگىهاى شخصيتى يكديگر آگاه مىشوند. بنابراين يكى از منابع شناخت خود، ديدگاه نزديكان درباره ماست. از امام صادق (ع) نقل شده است كه فرمود:
احب اخوانى من
[١]. همان.