حديث پيامبر (ص) با استناد به آيه شريفه قرآن كريم، اتصال آن به وحى به اثبات مى‌رسد. قرآن مى‌فرمايد: وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى‌\* إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى‌.[١]

درباره احاديث اهل‌بيت پيامبر (ص) بايد گفت كه آن‌ها تالى‌تلو پيامبرند و حجيت كلام آنان نيز در جاى خود با ادله عقلى و نقلى، به‌ويژه ادلّه قرآنى به اثبات رسيده است. به‌هرحال چون منشأ روايات از قرآن و بازگشت آن نيز به قرآن كريم است، وحى به مفهوم عام مى‌تواند منبع معرفت نقلى و از جمله خودشناسى به‌شمار آيد.

٢. پيروان اديان آسمانى، گاه به مفهوم سخنان پيشوايان دينى اعتقادى به‌مراتب قوى‌تر از اعتقاداتِ برخاسته از حس و تجربه مى‌ورزند و براى آنان، بيشتر از شناخت حسى و تجربى، داراى اعتبار خواهد بود.

٣. اعتقاد و باور به همه آموزه‌هاى دينى، فقط از نوع شناخت تعبدى نيست؛ زيرا بيشترِ آموزه‌هاى دينى از طريق يكى ديگر از انواع شناخت نيز شناسايى مى‌شوند. به عبارت ديگر، اعتقادات دينى را مى‌توان به دو دسته تقسيم كرد: يك دسته، اعتقاداتى كه صرفاً با تعبد پذيرفتنى است؛ دسته دوم، اعتقاداتى كه افزون بر تعبد، از يكى ديگر از طرق شناخت نيز شناسايى شده و به اثبات رسيده است.

اما در موضوع خودشناسى، همه آياتى كه درباره حقيقت انسان، ويژگى‌ها، تعلقات و هدف غايى وجود او در زمين است؛ و نيز بسيارى ديگر از آيات مربوط به اين موضوع، براى اين است كه آدمى بتواند خود را بهتر بشناسد. بى‌شك كسى كه موجودى را آفريده است، از ديگران به ابعاد وجودى مخلوقش و آنچه ويژگى‌ها، صفات و حالات آن مخلوق قلمداد مى‌شود، آشناتر است. پس هيچ منبعى دقيق‌تر و جامع‌تر از كتابى نخواهد بود كه خالق اثر درباره آن اثر برجاى مى‌گذارد؛ به‌ويژه اگر آن خالق، خداوند متعال باشد. ازاين‌رو انسان براى شناخت خود نمى‌تواند قرآن را كه دانا به او و خير و صلاح اوست ناديده انگارد و منبع وحى را به فراموشى بسپارد. اگر چنين كند، در ناتوانى او از شناخت نفسِ خويش، ترديدى نخواهد بود. قرآن در حوزه شناخت، و از جمله شناخت انسان، و به تبع آن شناخت خود، به صورت جدى وارد شده و چون كتاب راهنماى بشر است، آنچه را درباره هدايت و سعادت بشر لازم بوده، به‌تفصيل بيان كرده است. قرآن همه اطلاعات مربوط به شخصيت انسان، نفس آدمى و نيز قوّت‌ها و ضعف‌هاى‌

[١]. نجم: ٤ و ٥« و هرگز از روى هواى نفس سخن نمى‌گويد؛ سخن او غير وحى خدا نيست».