رفتار اخلاقى انسان با خود - سبحانى‌نيا، محمد تقي - الصفحة ١١٧ - ٣ شناخت شهودى

من ابتغى العلم فى غيره أضله الله.[١]

هر كس دانش را در غير قرآن بجويد، خداوند گمراهش مى‌كند.

از امام على (ع) چنين نقل شده است:

القرآن أفضل الهدايتين.[٢]

قرآن، برترينِ دو هدايت است.

ايشان در وصف قرآن مى‌فرمايد:

بهار دل‌ها و چشمه‌هاى دانش است، و آن است راه مستقيم، و آن است مايه هدايتِ كسى كه آن را پيشواى خود قرار دهد.[٣]

از امام صادق (ع) روايت شده است:

در كتاب خدا نجات از هلاكت، و بينايى از كورى، و رهنمونى به سوى هدايت است.[٤]

فرموده است:

خداوند، قرآن را بيان‌كننده هر چيزى فرستاد. به خدا سوگند، از هيچ چيزى كه بنده بدان نياز داشت فروگذار نكرد. به خدا سوگند، بنده‌اى نمى‌تواند بگويد: «اگر اين در قرآن آمده بود ...» مگر آنكه خداوند آن را در قرآن فروفرستاده است.[٥]

اين روايات، همه حكايت‌گر آن است كه براى دستيابى به مطلق شناخت و از جمله «شناخت خود»، راه استفاده از نقل، بسيار مطمئن است.

٣. شناخت شهودى‌

شناخت و معرفت شهودى، يكى ديگر از انواع شناخت‌هايى است كه براى انسان حاصل مى‌شود. بسيارى از انديشمندان، مرتبه شناخت شهودى را برتر و والاتر از

---

[١]. دانش‌نامه امام على( ع): ج ٢ ص ٤٦٢ ح ١٧٨٤.

[٢]. غرر الحكم: ح ١٦٦٤.

[٣] ٤. همان: ح ١٠٠٥٠:

« هو ربيع القلوب و ينابيع العلم، و هو الصراط المستقيم، هو هدى لمن ائتم به». نيز، ر. ك: الكافى: ج ١ ص ٥٩ باب« الرد إلى الكتاب و السنة».

[٤]. تفسير العياشى: ج ١ ص ١٩٨ ح ١٤٣:

فى كتاب الله نجاة من الردى، و بصيرة من العمى، و دليل إلى الهدى.

[٥]. المحاسن: ج ١ ص ٤١٦ ح ٩٥٦.

إن الله عز و جل أنزل فى القرآن تبيانا لكل شئ، حتى و الله ما ترك شيئا يحتاج إليه العبد، حتى و الله ما يستطيع عبد أن يقول: لو كان فى القرآن هذا، إلا و قد أنزله الله فيه.