یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٢ - خوارج
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٣٨٢
٣٤. علی با آنها رفتار دمکرات منشانه داشت، به آنها آزادی اظهار عقیده و آزادی اجتماعی میداد، آنها را در زندانها محبوس نکرد، فقط وقتی که رسماً قیام و انقلاب کردند آنها را سرکوب کرد [١]. داستان ابن الکوّاء که در وقتی که آن حضرت مشغول نماز بود این آیه را خواند: ولقد اوحی الیک و الی الذین من قبلک لئن اشرکت لیحبطنّ عملک و آن حضرت به حکم اینکه واذا قرئ القران فاستمعوا له وانصتوا سکوت کرد تا آیه تمام شد. او دومرتبه تکرار کرد و امام سکوت فرمود. در مرتبه سوم امام با قرائت این آیه: فاصبر ان وعداللَّه حق و لایستخفّنّک الذین لایوقنون (آیه آخر سوره روم) به نماز خود ادامه داد.
این داستان نیز حکایت از حداکثر مدارا و آزادی را درباره آنها میکند. علت اینکه ابن الکوّاء آن آیه را انتخاب کرد، اشاره به این بود که تو سوابق زیادی در اسلام داری ولی باید بدانی به حکم این آیه چون مشرک شدهای تمام اعمال و زحماتت هدر رفته است.
٣٥. عقیده علی درباره آنها:
لا تقتلوا الخوارج بعدی، فانه لیس من طلب الحق فأخطأه کمن طلب الباطل فأدرکه.
٣٦. تتمه نمره ٣٢:
ث. اینکه در امر به معروف، علم و تدبیر و شناختن شرایط و امکانات و اوضاع و احوال لازم است. تقیه نیز جز این چیزی نیست.
ج. افرادی که فرهنگ اصیل اسلامی نیافتهاند، تربیت اسلامی نیافتهاند، باید محکوم و تابع باشند نه حاکم و متبوع. علی فرمود:
[١] آنها اول علی را استتابه کردند و پس از یأس- همچنانکه در شماره ٦ گفتهایم- در منزل یک نفرشان اجتماع کردند و تصمیم به انقلاب گرفتند.