یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٣ - ( حریت ) آزادمنشی و مناعت طبع، عزلت و انزوا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٢٣

اساس آزادی و عدالت و صلح جهانی شناسایی حیثیت ذاتی [١] کلیه اعضای خانواده بشری است.

این قسمت در حقیقت شامل سه نکته است: یکی اینکه بشر یک نوع حیثیت ذاتی دارد، دیگر اینکه این شخصیت قابل احترام کلی و عمومی است و شامل همه افراد عضو خانواده بشری است و اساساً بشر مجموعاً یک خانواده را تشکیل میدهند و همان طوری که در یک خانواده احدی بر دیگری نمیتواند ادعای شرف ذاتی بکند در مجموعه عائله بشر نیز مطلب از همین قرار است. سوم اینکه اساس آزادی و عدالت و صلح جهانی مبتنی بر این است که شخصیت و حیثیت ذاتی بشر به رسمیت شناخته شود. و البته از نظر ما دو مطلب اول صحیح است و مطلب سوم صحیح نیست.

ایضاً در مقدمه میگوید:

عدم شناسایی و تحقیر حقوق بشری منتهی به اعمال وحشیانهای گردیده است که روح بشریت را به عصیان واداشته است.

میخواهد بگوید جنگ و زدوخوردهای عجیبی که صلح جهانی و امنیت و آزادی جهانی را بر هم زده است معلول همین عدم شناسایی است [٢]، معلول این است که قومی یا فردی برای خود از نظر

[١] ارزش واقعی و کرامت و احترام ذاتی و احترام به شخصیت انسانی

(٢) یعنی با تحقق این شناسایی به وسیله تعلیم و تربیت عمیقی ریشه جنگ و استثمار برکنده میشود. به نظر میرسد که این توجیه یک تزویر عالمانه است و یک نیرنگ استعماری است. خود تنظیم کنندگان میدانند که هرگز تعلیم و تربیت و تلقین قادر نیست چنین آرزویی را برآورد، داستان گربه تربیت شده و پادشاه و وزیر است. عملًا تربیت شدگان اروپایی نشان دادند که این فرضیه یک فرضیه ایدئالیستی است.