یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٦ - خطابه و منبر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٣٤٦

در مجالس ما باید جنبه موعظه وجود داشته باشد. این یکی.

دیگر اینکه باید مصالح دینی و دنیایی مردم در این خطابهها گفته شود. باید خطیب، راهنما و هادی مردم به مصالح عالی زندگی باشد. مصلحتهای مردم در هر زمانی فرق میکند. هر روز مردم چه از نظر زندگی و چه از نظر دینی در مقابل حوادث بزرگی قرار میگیرند و نمیدانند باید چه بکنند و چطور رفتار کنند. مثلًا تکلیف مردم در برابر مدرسهها و آموزشگاهها را باید خطبا معین کنند و بگویند، اما نه اینکه هرکس که عمامهای به سر گذاشت و بالای منبر رفت و از آزادی منبر استفاده کرد در هر مسألهای دخالت کند؛ یعنی اول باید از همه بهتر بفهمند و بعد بگویند، نه اینکه از احساسات دینی مردم سوء استفاده کنند و جلو هر پیشرفت و ترقی را بگیرند. باید تکلیف مردم را بهطور دقیق و عالمانه و روشن بینانه در مقابل تمدن جدید و خوبیهای آن و بدیهای آن روشن کنند و بگویند وظایف مردم در مسائل اجتماعی بزرگ از قبیل انتخابات و غیره [چیست.] این جمله که فرمود: و توقیفهم علی ما اراد من مصلحة دینهم و دنیاهم یک جمله است به جای هزار جمله. بهطور کلی باید مصالح دینی و دنیوی جامعه را در آن ایام بگویند. باید از اینجا دانست که چه اندازه باید خبیر و بصیر و محیط به مصالح دینی و دنیوی باشند، نه اینکه یک نفری که مثلًا هیچ نمیفهمد فرهنگ چیست و چه اثری دارد و چه وظیفهای دارد و فقط روی حساب اینکه دیده بعضی از فرهنگ انتقاد میکنند برود بالای منبر و فحش را بکشد به جان فرهنگ و فرهنگی.

پس در اینجا این نکته را همین قدر میتوان در نظر گرفت که هرکس در حدود توانایی خود و علم و اطلاع خود، مردم را به مصالح دینی و دنیاییشان متوجه کند و در حدودی که وارد نیست و اطلاع ندارد از مصالح، مداخله نکند که ضررهای بزرگی دارد.

دیگر اینکه مردم را در جریان حوادث روز جامعه اسلامی بگذارد (و یخبرهم بما ورد علیهم من الافاق و الاحوال التی فیها المضرة و المنفعة ...). این هم خیلی مهم است که [مثلًا] باید مسلمین را در جریان