یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩٦ - یادداشت حکومت اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٩٦

٦. چند مطلب درباره حکومت اسلامی:

الف. لزوم حکومت، خوب یا بد، که در خطبه ٤٠ نهج البلاغه منعکس است.

ب. وظیفه مردم در برابر حکام که از خطبه ٢١٤ استفاده میشود.

ج. حقوق حاکم و رعیت طرفینی است، ایضاً همان خطبه.

د. هیچ کس نیست که مافوق یا مادون دخالت در کارهای عمومی باشد (ایضاً همان خطبه) برخلاف بعضی اجتماعات طبقاتی.

ه. سختگیری فوق العاده اسلام درباره حاکم از نظر وظایف حکومت برای اجرای عدالت، سنت نبوی، احقاق حقوق و اجرای حدود و تعلیم و تربیت مردم.

٧. نهج البلاغه، نامه ٥٧: و من کتاب له علیه السلام الی اهل الکوفة عند مسیره من المدینة الی البصرة:

اما بعد فانی خرجت من حیی هذا اما ظالماً و اما مظلوماً و اما باغیاً و اما مبغیاً علیه، و انی اذکر اللَّه من بلغه کتابی هذا لما نفر الی، فان کنت محسناً اعاننی و ان کنت مسیئاً استعتبنی (ای طلب منی ما ارضیه بالخروج عن اسائتی).

عنوان مطلب اینکه من و شما حقوق متبادل و متساوی له و علیه یکدیگر داریم:

٨. و من خطبة له علیه السلام خطبها بصفین (خطبه ٢١٤):

اما بعد فقد جعل اللَّه سبحانه لی علیکم حقاً بولایة امرکم و لکم علی من الحق مثل الذی لی علیکم، فالحقّ اوسع الاشیاء فی التواصف و اضیقها فی التناصف، لایجری لاحدٍ الّا جری علیه و لا یجری علیه الا جری له و لوکان لاحد ان یجری له و لایجری علیه ..

صفت حق در سختی عمل و در برابری:

ثم جعل سبحانه من حقوقه حقوقاً افترضها لبعض الناس علی بعض.

حقوق مردم از حق الهی سرچشمه میگیرد:

فجعلها تتکافؤ فی وجوهها و یوجب بعضها بعضاً و