یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٧ - ( حریت ) آزادمنشی و مناعت طبع، عزلت و انزوا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٤٧

تعلیم و تربیت.

آزادی فردی یعنی از این اصل این نتیجهها گرفته میشود:

الف. افراد بشر را نمیتوان مورد تملک قرار داد.

ب. هیچ کس را نمیتوان از اقامت در محلی ممنوع ساخت مگر در موارد خاص.

ج. کسی را نمیتوان دستگیر و زندانی کرد مگر ...

د. هیچ عملی جرم نیست مگر در قانون تصریح شده باشد.

مصونیت منزل: یعنی کسی حق ندارد بدون اجازه وارد منزل کسی شود مگر با اجازه صاحب منزل و اما مأمورین ...

اختیار مال: هیچ کس نمیتواند بدون اجازه مالک تصرفاتی در مال او بکند ولی چنانچه مصلحت عمومی اقتضا کند ...

آزادی شغل و کار: اشخاص میتوانند به هرکاری که مطابق ذوق و میل آنهاست اشتغال داشته باشند. در مواردی شغل آزاد نیست ...

(ص ٢٢٧) آزادی عقاید مذهبی: امروزه در موضوع ادیان یکی از دو ترتیب ذیل را معمول میدارند:

الف. دولت برای تمام ادیان آزادی قائل میشود و دولت یک یا چند مذهب را رسماً شناخته و مزایای خاصی برای آنها قائل میشود، مثل اینکه در فرانسه دولت مذهب کاتولیک و پروتستان و یهود را رسماً میشناسد ومخارج ادیان مزبور را از مالیه عمومی میدهد.

ب. دولت هیچ گونه مداخلهای در امور دینی نداشته و هیچ یک از مذاهب را رسماً نمیشناسد ...

آزادی عقاید سیاسی: سابق بر این، آزادی عقیده سیاسی نبود و قوانین اساسی ممالک مشروطه کنونی آزادی عقاید سیاسی را اعلام میدارند مشروط بر اینکه مخل به نظم عمومی و آسایش اجتماعی نباشد.

آزادی مطبوعات: ... در مورد آزادی مطبوعات اصل بیستم متمم