یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٦ - ( حریت ) آزادمنشی و مناعت طبع، عزلت و انزوا

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٢٤٦

اشخاص گذاشته نشود و دادگاهها صلاحیت دارند که همه افراد را اعم از اتباع داخله و اتباع خارجه محاکمه کنند.

ج. تساوی در پرداخت مالیات. در سابق روحانیون و اشراف از پرداخت مالیات معاف بودند.

د. تساوی از لحاظ اشغال مشاغل دولتی: در سابق مشاغل مهم دولتی به طبقه اشراف اختصاص داشته و طبقه سوم مخصوصاً رعایا نمیتوانستند متصدی مشاغل مزبور گردند.

ه. تساوی از حیث نظام وظیفه: در سابق افسران از میان اشراف و اغنیا و سربازان از میان رعایا و طبقه سوم انتخاب میشدند.

آزادی و اقسام آن:

آزادی (ص ٢٢٤):

آزادی عبارت از این است که اشخاص بتوانند هرکاری که صلاح و مقتضی بدانند انجام دهند [١] مشروط بر اینکه اقدامات آنها صدمه به حقوق دیگران وارد نساخته و با حقوق جامعه منافات نداشته باشد.

اقسام آزادی:

آزادی دارای اقسام ذیل است: آزادی فردی، مصونیت منزل، حق تملک اموال منقول و غیر منقول (یعنی قادر باشد که به خودی خود معاملاتی انجام دهد، نه اینکه مسلوب الاراده باشد آن طوری که درباره عبید گفتهاند و یا اینکه مقصود این است که حق تملک مخصوص دولت نباشد، افراد هم حق تملک داشته باشند)، آزادی شغل و کار، آزادی عقاید سیاسی و مذهبی (یعنی کسی را به جرم عقیدهای متعرض نشوند و این غیر از آزادی مغز است که فکر کند و غیر از آزادی تبلیغ است)، آزادی مطبوعات، آزادی اجتماعات، آزادی تشکیل انجمن، آزادی مخابرات پستی و تلگرافی، آزادی

[١] یعنی مثلًا دولت یا غیره آنها را مجبور به شغل خاص نکند و اراده آنها حر و آزاد باشد.