مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩٣ - مسئله بودجه
شاید همه دستگاههای روحانی جهان- غیر از شیعه- بودجهشان منحصراً از راه موقوفات و صدقات جاریه باشد.
در اکثر شهرستانهای ایران، مدارس علوم دینی ساخته شده و املاک زیاد با عایدات سرشار وقف آن مدارس شده. در گذشته موقوفات آن مدارس در تهران و اصفهان و مشهد و تبریز و شیراز و سایر شهرستانها کمک بزرگی به تحصیل علوم دینیه بوده است.
اما متأسفانه فعلًا به عللی که نمیتوان شرح داد بسیاری از این موقوفات به صورت ملک شخصی درآمده و بعضی دیگر که به نام وقف باقی است در اختیار روحانینمایانی است که به نفع دستگاههایی علیه مصالح عالیه اسلام و مسلمین فعالیت میکنند، و بعضی هم در اختیار اوقاف است و به شکل دیگری تضییع میگردد. فقط موارد کمی باقی مانده که به مصرف حقیقی و شرعی میرسد.
موقوفاتی که ممکن است یا لازم است در اختیار سازمان روحانیت قرار بگیرد منحصر به موقوفات مدارس نیست، قلمها و رقمهای درشتتری هست که شرعاً جایز یا لازم است در اختیار سازمان روحانیت قرار بگیرد. تاکنون بارها این مسئله بین مقامات عالی روحانی و مقامات دولتی مطرح شده که این بودجه در اختیار سازمان روحانیت قرار بگیرد، ولی به عللی که بر ما مجهول است به نتیجه نرسیده است.
اگر وضع اوقاف سر و صورتی پیدا کند و سازمان معقول و منظمی پیدا نماید نه تنها بودجه عادی روحانیت را تأمین خواهد کرد، بلکه به طور کلی کمک بزرگی به دین و فرهنگ و تربیت و اخلاق عمومی خواهد بود، و اما اگر به شکلی باشد که هست مایه بزرگی است برای فاسدپروری و تقویت افرادی که عملًا همیشه مانع هر اصلاح و سدّ راه پیشرفت جامعه اسلامی میباشند.
ج. فرض و صورت دیگر، استفاده از سهم امام علیه السلام است. از ادیان دیگر اطلاعی ندارم که آیا در متن آن ادیان، قانونی مالی وضع شده که با زندگی روحانیین و اداره سازمان رهبری دینی آنها قابل انطباق باشد یا نه. اما در اسلام طبق نظر شیعه از آیه مبارکه خمس چنین قانونی استفاده میشود.
خمس تعلق میگیرد به غنائم جنگی و معادن و عواید خالص سالانه و بعضی چیزهای دیگر که یک پنجم آنها را هرکسی باید بعد از وضع هزینه شخصی در