مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٦ - ٣ ماهیت اسلامی به معنی معنوی

به سود چه کسی بود؟ به سود سبطیها؛ از میان قبطیها به سود سبطیها. فرق بین قبطی و سبطی این است که سبطی انسانی است که از ناحیه انسانهای بیرونی به زنجیر کشیده شده ولی خودش در درونش یا به زنجیر کشیده نشده یا کمتر کشیده شده است. قهرا دعوت موسی در میان اینها داوطلب بیشتری دارد؛ همان طور که وقتی پیغمبر اسلام ظهور کرد بیشتر چه کسانی دعوتش را پذیرفتند؟ لا اقل هشتاد درصد، محرومها پذیرفتند چون موانعشان کمتر بود، بیست درصد مرفهها، ولی پیغمبر توانست در آن بیست درصد هم انقلاب ایجاد کند.

پس این دو جهت را نباید با یکدیگر اشتباه کنیم. انقلابهای اسلامی به سود مستضعفین و در جهت خیر مستضعفین (آنهم نه مستضعف به عنوان یک طبقه) یعنی در جهت عدالت است، قهرا از او گرفته میشود به این داده میشود. آن که باید بگیرد، برایش هم فال است هم تماشا، یعنی هم پاسخگو به فطرت خودش است هم چیزی به دستش آمده. ولی آن که باید بدهد، به فطرتش پاسخ میگوید اما باید پا روی مطامع خودش بگذارد، از این جهت است که بسیار مشکل است. این است که موفقیت در میان این طبقه کم است.

عدهای که آن گونه فکر میکنند، میگویند اصلا انقلاب اسلامی انقلابی است مال محرومان علیه مرفهها، غیر محرومان اساسا انقلابی نیستند و نبودهاند و نخواهند بود، شرکت هم نداشتهاند و کارهای انقلابی آنها دروغ بوده.

٢. ماهیت آزادیخواهانه

عده دیگر انحصارا جنبه آزادیخواهانه به آن میدهند و همواره از آزادی سخن میگویند. شاید رادیو تلویزیون این گونه است. رادیو تلویزیون تمام تکیهاش روی آزادی است و شک ندارد که عنصر آزادی و آزادیخواهی عنصر بسیار مؤثری در این نهضت بوده، یعنی این نهضت نهضت سیاسی هم هست و خیلی هم جنبه سیاسی در آن قوی است.

٣. ماهیت اسلامی به معنی معنوی

عدهای هم میگویند این نهضت نهضت اسلامی است. کسانی که میگویند نهضتِ اسلامی است بسا هست برداشتشان از اسلام فقط معنویتهای اسلامی است یعنی