غیر عرب را شکست داده. بدیهی است که همین یکی کافی بود برای این که شکاف در درون جامعه اسلامی به وجود بیاورد به دو صورت مختلف: یکی بازگشت به اسلام اولیه و اسلام حقیقی که گروهی گفتند اسلام این نیست که شما میگویید، در اسلام قومیت و نژاد نیست؛ [و دیگر به صورت تعصب نژادی؛] یک گروه دیگر هم گفتند حالا که پای قومیت در میان است چرا قوم عرب؟ قوم ما. و جنگهای نژادی و قومی و به اصطلاح امروز ناسیونالیستی یا راسیستی شروع کرد به رشد کردن در میان ملت اسلام که در دو قرن اول سه نژاد عرب، ایرانی و ترک- که مقصودم از نژاد ترک نژاد ماوراءالنهری است- عجیب به جان هم افتادند. در ابتدا و دوره بنیامیه نژاد عرب روی کار آمد. بنیالعباس که آمدند با این که عرب بودند چون ضد بنیامیه بودند ضد عربیت و نژاد ایرانی را تقویت کردند، زبان فارسی را رواج دادند. در حدود صد سال نژاد ایرانی روی کار آمد. در زمان متوکل در اثر پیوندی که او با نژاد ترک پیدا کرد و این که کمکم میخواستند خودشان را از شر ایرانیها راحت کنند قوم و نژاد ترک را بر مردم مسلط کردند که عرب و ایرانی هر دو در زیر دست این نژاد ذلیل شد. شما در زمان متوکل و معتصم و غیر اینها اسمهایی که در میان وزرا و سایر مقامات حکومت میبینید همه اسمهای ترکی است.

شباهت وضع امروز با وضع آخر عمر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم

امروز ما درست در وضعی قرار داریم نظیر وضع ایام آخر عمر پیغمبر اکرم یعنی آن وقتی که این آیه نازل شد: الْیوْمَ یئِسَ الَّذینَ کفَروا مِنْ دینِکمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ. در آستانه پیروزی، حالا که بر دشمن بیرونی پیروز شدهاید، تمام نیروهای او را متلاشی کرده و شکست دادهاید و دژهای او را از او گرفتهاید، دیگر از او ترسی نداشته باشید، ولی ترس داشته باشید، ترس از خود، ترس از منحرف شدن این نهضت و انقلاب.

مسئلهای الان برای ما مطرح است که اگر ما با واقعبینی دقیق و کامل با آن مواجه نشویم و در آن تعصبات یا چیزهای دیگر را دخالت دهیم باز شکست این انقلاب که تا این مرحله- که کوچکترین مرحلهاش بوده است- پیش آمده روی قاعده وَ اخْشَوْنِ و روی قاعده إنَّ اللَّهَ لایغَیرُ ما بِقَوْمٍ حَتّی یغَیرُوا ما بِأنْفُسِهِمْ قابل پیشبینی است. همیشه (حال اگر کلیت هم نداشته باشد ولی در بسیاری موارد