اما اين نظريه ى ساده انديشانه دوام نياورد. چالش هاى نفسانى از يكسو با خيزش جريان هاى ناسيوناليسم افراطى و كوشش هاى معنوى با خيزش جريان هاى معنويت طلب و انقلاب اسلامى خواب راحت و فرعونى ليبرال هاى دموكراسى را بر هم زد. البته چالش هاى نفسانى ناشى از بنيادهاى فرهنگ رنسانسى كه با اومانيسم و ليبراليسم جمعى و ناسيوناليسم قرن نوزده مناسبت داشت، در برابر نفسى فزون خواه تر و منطقى تر ليبرال دموكراسى دچار بحران بقا خواهد شد. چنان كه صرب هاى افراطى گرفتار آن شدند و ژاپن، بوسنى، كوزوو، افغانستان، سرزمين هاى اشغالى فلسطين و ... به صورت مستعمره هاى مدرن دموكراسى ليبرال اتحاديه ى اروپا و امريكا در آمدند. بطورى كه بدون اجازه ى اشغال گران جديد، كمترين استقلال ندارند.

اما خطر اساسى در دو ناحيه وجود دارد: خيزش نهضت هاى معنوى در غرب و انقلاب اسلامى در شرق كه طبيعتاً محرّك احساسات جهادى حق طلبانه ى مردم مسلمان از جمله فلسطينيان و اعراب نيز خواهد بود.

بحران تمدن غربى و نظريه ى برژينسكى

بحران معنويت، دروغ زدگى، نفسانيت تمدن غربى و دموكراسى هاى ليبرال كه «زبگينيو برژينسكى»[١] نيز آن را تاييد كرده است. وى ضمن هم دلى و هم سنخى با هانتينگتون در خطوط گسل و واحد درگيرى هاى جهان، اعتراف مى كند كه با كالبد شكافى فرهنگى غربى ضعف هاى جبران ناپذير اين فرهنگ نمايان مى شود. اين ضعف ها در تئورى هانتينگتون ناديده انگاشته شده است از اين جا خطر را تنها امرى بيرونى و خارجى تلقى مى كند، حال آن كه خطر بزرگ در درون تمدن غرب است.

به اعتقاد برژينسكى، سكولاريسم عنان گسيخته ى حاكم بر نيم كره ى غربى در درون خود نطفه ى ويرانى فرهنگ غربى را مى پرورد، از اين رو آن چه ابر قدرتى آمريكا را در معرض زوال قرار مى دهد سكولاريسم عنان گسيخته ى غربى است و نه برخورد تمدن ها. فساد درونى نظام غربى و رژيم هاى وابسته ى فاسد، مشروعيت نظام ليبرال دموكراسى را از بين مى برد. از جمله دروغ سياسى حقوق بشر كه صرفاً در چارچوب مسايل سياسى تعريف مى شود و حقيقت ندارد. حقوق بشر به تنهايى بايد آرمان «زندگى خوب» و «انسانى» را در نظر آورد. انسان كنونى در وراى تضادهاى ايدئولوژيك و درگيرى هاى كهن زندگى جمعى جاى خود را به مسايلى مى دهد كه بيشتر به ويژگى هاى زندگى خوب و اصالت انسانى مربوط مى شود.[٢]

[١]ـوى مشاور امنيت ملىكارتر رييس جمهور اسبق آمريكا واز انديشمندان سياسى داراى نفوذ ليبرال دموكراسى آمريكا مى باشد.

[٢]-zbigniew brzeniski weak remparts of the permissivewest new perspedives quarterly summer ١٩٩٣ p ٧٥