فرهنگ نامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٣٩٨ - مسجد جمكران
مشتبه شده و اصل سبعين بوده كه به معنى هفتاد است زيرا كه وفات شيخ صدوق پيش از نود است. [١]
آنچه در بالا آمد فقط بخشهايى از داستان نوشتۀ مرحوم نورى در كتاب نجم الثاقب بود. لازم يادآورى است كه محدث نورى در كتاب مستدرك الوسائل و نيز جنة المأوى به نقل اين داستان با برخى تفاوتها، پرداخته است. [٢]
مرحوم نورى در كتاب مستدرك سال اين رخداد را ٣٩٣ ق، [٣]دانسته و در جنة المأوى نيز بر آن تأكيد كرده است. [٤]
اين مسجد، در سدههاى اخير، بارها نوسازى و بازسازى گرديد و به تازگى مسجد قديمى يكسره ويران و مسجد بسيار بزرگى با گنبد و گلدسته بر جاى آن ساخته شد. در اين اواخر بيرون مسجد، سردابى كندهاند كه به تبعيت از سرداب سامرا نيازمندان و دردمندان از راه دريچه مشبكى به بيان نياز خود مىپردازند و يا خواستههاى خود را در نامهاى نوشته از راه دريچه به درون آن مىاندازند.
همچنين، داراى كتابخانهاى بسيار غنى از كتابهاى مهدويّت است كه در زمانهاى خاصى، به محققان و مهدىپژوهان خدماترسانى مىكند.
صرفنظر از برخى پرسشهايى كه دربارۀ اين مسجد مطرح مىشود و نيز صرفنظر از اينكه آيا پايهگذارى مسجد به دستور حضرت مهدى عليه السّلام بوده، يا پيشتر از آن نيز مسجد بوده، و نيز اينكه آيا حكايت ياد شده در خواب، مكاشفه يا بيدارى بوده، امروزه اين مكان از محلهاى منسوب به آن حضرت و مورد توجه بسيارى از علاقهمندان و بزرگان است؛ پس لازم است به دور از هرگونه افراط و تفريط مورد احترام قرار گيرد.
نيز ن. ك: ملاقات، انتظار، نماز امام زمان عليه السّلام.
[٣] -سال ٣٧٣ ق بهتر است.
[١] . متن داراى اضطراب است؛ روشن نيست مقصود ٢٧٣ است يا ٣٧٣.
[٢] . برخى گفتهاند: با توجه به اهميت اين داستان- به ويژه شفا يافتن انسانهاى بسيار در آن حادثه- شايسته بود در كتابهاى فراوانى نقل شود.
[٣] . اين تاريخ، نه فقط با توجه به سال رحلت شيخ صدوق (٣٨١ ق) ، دوازده سال پس از رحلت شيخ صدوق خواهد بود كه با توجه به نگارش كتاب تاريخ قم (٣٧٨ ق) پانزده سال پس از آن كتاب است؛ بنابراين غيرقابلقبول است.
[٤] . محمد باقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٥٣، ص ٢٣٠.