از ظاهر برخى روايت‌ها اين انگاره حاصل مى‌شود كه آن حضرت، آيين و روش جديدى خواهد آورد. و اين پرسش پيش مى‌آيد كه با توجه به اين‌كه قرآن كريم كتاب جاودان الهى است و اسلام آيين ابدى، چگونه امام مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف آيينى جديد و كتابى تازه براى بشريت به ارمغان مى‌آورد؟

پاسخ اين‌كه او تحكيم‌بخش دين اسلام و گسترندۀ قانون قرآن در سراسر گيتى است؛ پس ناگزير بايد اسلام و آموزه‌هاى قرآن را به اجتماعات بشرى عرضه كند و مردمان را به پذيرش و باور اصول و فروع آن فراخواند. آيين نو و كتاب جديد (دستور العمل) و برنامه و راه و روش تازه و ديگر تعبيرهايى از اين دست كه در احاديث رسيده [١]، براى تبيين مسائلى است:

١. در گذشته بنا به عللى احكام و معارف فراوانى از مجموعۀ فرهنگ اسلام، تبيين نگشته يا متناسب با سطح فرهنگ و فكر اجتماع گذشته نبوده است يا زمينۀ عملى آن‌ها وجود نداشته است. بازگويى چنين معارف و مسائلى، بى‌گمان براى جامعۀ اسلامى ناشناخته خواهد بود.

چون امام مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف اين آموزه‌ها را از ظاهر و باطن قرآن كريم استنباط مى‌كرده و به مردم مى‌آموزد، براى آنان تازگى دارد و آيين نو و كتاب جديد انگاشته مى‌شود.

٢. معارف و احكامى از قرآن كريم و اسلام فراموش شده و از يادها رفته است؛ به گونه‌اى كه در جامعه اسلامى ناآشنا و براى مسلمانان ناشناخته است. طرح اين مسائل نيز كتاب و آيين نو پنداشته مى‌شود.

٣. اصول و احكام فراوانى دچار تحريف و دگرگونى معنوى يا موضعى گشته است و امام عليه السّلام آن‌ها را-چنان كه در اسلام اصيل بوده است- ديگرباره مطرح مى‌سازد و تحريف و انحراف‌هاى روى داده را روشن مى‌كند و مفهوم حكم يا جايگاه آن را مشخص مى‌سازد. اين، با طرز تلقى و برداشت عمومى مردم و برخى از علما سازگارى ندارد؛ از اين رو برنامه جديد و راه و روش تازه حساب مى‌شود.

بنابراين بيشترين مسائلى را كه

[١] . ر. ك: نعمانى، الغيبة، ص ٣٢٢، ح ٥، ص ٣٢٠، ح ١؛ شيخ مفيد، الارشاد، ج ٢، ص ٣٨٤؛ اربلى، كشف الغمة، ج ٢، ص ٤٦٥.