فرهنگ نامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٢٠٦ - خروج سفيانى
چند نفر-در زمين فرومىروند و هلاك مىشوند. [١]
اينكه سفيانى كيست و چه ويژگىهايى دارد و چگونه خروج مىكند و پرسشهايى از اين دست هرگز به گونهاى روشن و قابل قبول در روايات و سخنان بزرگان مورد اشاره قرار نگرفته و به طور صرف، به گمانههايى بسنده شده است. از جمله اينكه گفته شده: نام وى عثمان بن عنبسه و از خاندان ابو سفيان است. [٢]
ازاينرو برخى بر اين باورند سفيانى فرد مشخصى نيست؛ بلكه فردى است با ويژگىهاى ابو سفيان كه در آستانۀ ظهور حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف به طرفدارى از باطل، خروج مىكند و مسلمانان را به انحراف مىكشاند. اينها در بيان ديدگاه خود مىگويند: در حقيقت، ابو سفيان، به عنوان سرسلسلۀ سفيانيان، نماد پليدى است. او غارتگرى بود كه با رباخوارى، زورگويى و چپاول اموال مردم، ثروتهاى هنگفتى به چنگ آورده بود و از راه فريب و استثمار تودههاى ستمكشيده و ترويج خرافات و دامن زدن به نظام طبقاتى جاهلى، قدرت فراوانى داشت. ابو سفيان، در جايگاه سردمدار شرك و بتپرستى و سرمايهدارى طاغوتى، هر نوع حركت و جنبشى را كه دم از عدالت، برادرى و آزادى مىزد، دشمن شمارۀ يك خود مىدانست و با قدرت تمام برابر آن به مبارزه برمىخاست. [٣]
بنابراين، در حقيقت سفيانى يك جريان است، نه يك شخص. سفيانى جريان باطل در بستر تاريخ است. بر فرض هم كه سفيانى را از نسل ابو سفيان بدانيم، اشكالى پديد نمىآيد و واپسين مهرۀ اين زنجيره، همان سفيانى است كه در آستانۀ ظهور قائم عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف خروج مىكند.
نيز ن. ك: نشانههاى ظهور، خسف به بيدا.
[١] . ابن ابى زينب نعمانى، الغيبة، ص ٢٧٩، ح ٦٧؛ همچنين ر. ك: نعيم بن حماد، كتاب الفتن، ص ١٦٨.
[٢] . شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج ٢، ص ٣٦٥، ح ٩.
[٣] . جمعى از نويسندگان، چشمبهراه مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف، ص ٢٧٤.