فرهنگ نامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٤١٤ - ملاقات با حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

است كه راهى بر قطع به آن نيست. [١]

آنگاه مى‌نويسد:

. . . همانا ممتنع نيست كه امام براى برخى دوستانش آشكار شود؛ از افرادى كه از سوى آن‌ها ترسى وجود ندارد. پس به درستى كه اين، از امورى است كه قطع بر امتناع و ارتفاع آن ممكن نيست. و هريك از شيعيان حال خودش را مى‌داند و راهى نيست براى آگاهى به حال ديگران. [٢]

٢. شيخ طوسى نيز آن مضمون را اين‌گونه بيان كرده است:

ما با جزم و يقين نمى‌دانيم آن حضرت از ديدۀ همۀ دوستدارانش نهان و غايب است؛ بلكه امكان دارد براى بيشتر آنان ظاهر شود و هر فرد، فقط از حالات خود خبر دارد. [٣]

اين بيان، ديدن آن حضرت را ممكن مى‌داند؛ امّا دربارۀ ادعاى وقوع ملاقات، به نظر مى‌رسد، آن را منتفى مى‌داند.

٣. سيّد بن طاووس نيز خطاب به فرزند خود، در اين‌باره نوشته است:

اگر امام اكنون از جميع شيعيان غايب است؛ ولى ممتنع نيست گروهى از آنان به ملاقات حضرت مشرف شده، از گفتار و كردار او استفاده كنند و از ديگران بپوشانند. . . . [٤]

سخن سيّد بن طاووس مؤيد ديدگاه تكذيب ادعاى مشاهد است؛ چه اين‌كه پوشاندن تشرف هنگامى كه در مقياس كلّى باشد، به معناى ردّ تمام ادعاهايى است كه در دست است.

٤. محقق اربلى نيز پس از نقل كلامى از مرحوم طبرسى كه گفته است: «ما قطع نداريم كسى در دوران غيبت به امام نمى‌رسد» ، اظهار شگفتى كرده، نوشته است:

«مرحوم طبرسى چرا چنين گفته است؟ در حالى كه بايد قطع به اين داشته باشد؛ چرا كه با فاصله اندكى پيش از اين، او توقيع نفى ادعاى ملاقات را ذكر كرده بود» .

محقق اربلى آن‌گاه ديدگاه خود را در توجيه سخن مرحوم طبرسى، اين‌گونه بيان كرده است:

به طور حتم، او به اين نكته نظر داشته است كه افرادى كه احيانا به