فرهنگ نامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٤١٢ - ملاقات با حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف
كه آن حضرت، از نگاه عموم مردم پنهان است و اگر اراده كند كسى آن حضرت را ببيند، او را نخواهد شناخت.
٣. وقوع ملاقات همراه شناخت و عدمپذيرش ادعا
در اين ديدگاه، نه فقط امكان و وقوع ملاقات مورد پذيرش است، بلكه ملاقات همراه با شناخت آن حضرت نيز پذيرفته شده است؛ امّا آنچه مورد انكار اين است اينكه ملاقاتكننده، حق ندارد مشاهده خود را براى ديگران نقل نمايد؛ به بيان ديگر، ادعاى ملاقات نمايد.
اين ديدگاه، به طور عمده از توقيعى با اين مضمون استفاده شده است. در اين توقيع كه شش روز پيش از مرگ على بن محمد سمرى، واپسين سفير خاص امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف از ناحيه آن حضرت صادر شده، [١]چنين آمده است:
. . . به زودى از شيعيان من، كسانى خواهند آمد كه ادعاى مشاهده بكنند. آگاه باشيد هركس پيش از خروج سفيانى و صيحه آسمانى ادعاى مشاهده كند، او دروغگوى افترازننده است. [٢]
اينجا مدعى، اعم از اين است كه به ادعاى خويش اطمينان داشته باشد يا به دروغ، ادعايى را مطرح كند يا بپندارد حق است. البته برخى بزرگان، اشكالاتى به توقيع وارد ساخته، نوشتهاند:
اين خبر، ضعيف و غير آن خبر، واحد است كه جز ظنى از آن حاصل نشود و مورث جزم و يقين نباشد؛ پس قابليت ندارد كه معارضه كند با وجدان قطعى كه از مجموع آن قصص و حكايات پيدا مىشود. هرچند از هر يك آنها پيدا نشود؛ بلكه از جملهاى از آنها كه دارا بود كرامات و خارق عاداتى را كه ممكن نباشد صدور آنها از غير آن جناب؛ پس چگونه روا است اعراض از آنها به جهت وجود خبر ضعيفى كه ناقل آن (شيخ طوسى)
[١] . شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج ٢، ص ٥١٦، ح ٤٤؛ شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص ٣٩٥؛ قطب الدين راوندى، الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ١١٢٨؛ طبرسى، الاحتجاج، ج ٢، ص ٤٧٨؛ على بن عيسى اربلى، كشف الغمة، ج ٢، ص ٥٣٨؛ على بن عبد الكريم نيلى نجفى، منتخب الانوار المضيئة، ص ١٣٠، و. . . اين كثرت نقل، خود شاهدى بر اعتماد نقلكنندگان بر مضمون روايت است.
[٢] . همان.