٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٨ - زن و ولايت سياسى و قضايى آیت الله محمد مهدى آصفى

٣ . {أَوَ من ينشأ في الحلية و هو في الخصام غير مبين } (٢٠)

آيا كسى را كه در لابه لاى زينت‌ها پرورش مى‌يابد و در هنگام جدال توان ابراز دليل روشنى ندارد (فرزند خدا مى‌خوانيد)؟!

٤. { قَرنَ في بيوتكنّ ولا تبرّجن تبرّج الجاهليّة الأولى...؛ } (٢١)

در خانه‌هاى خود بمانيد و همچون دوران جاهليت نخستين (درميان مردم) ظاهر نشويد... .

خداوند در آيه اوّل ، زن را چنين توصيف كرده است: «و هو فى الخصام غير مبين؛ و در هنگام جدال، قادر بر آشكار كردن دلايل روشن نيست» و قاضى در قضاوت مى‌بايست حقيقت را آشكار كند و لذا به اين آيه بر عدم مشروعيت قضاوت زن استدلال شده است .

خداوند در آيه دوم به همسران پيامبر دستور مى‌دهد كه در خانه هايشان بمانند و بدين جهت اصحاب پيامبر (ص) به عايشه به خاطر اين كه براى جنگ با امير مؤمنان على (ع) از خانه رسول خدا بيرون آمد، خرده گرفتند. اين آيه گرچه همسران پيامبر را مخاطب قرار داده است، ولى حكم آن شامل همه زنان با ايمان نيز مى‌شود و تنها مخصوص همسران پيامبر نيست و حكومت و ولايت و قضاوت مستلزم خروج از خانه و رفت و آمد ميان مردان است.

نقد

در دلالت اين دو آيه بر ممنوعيت ولايت و حكومت و قضاوت براى زنان نقدهايى وجود دارد:

آيه نخست در ردّ مشركينى است كه فرشتگان را دختران خدا مى‌دانند و سپس بيان مى‌كند كه دختران و زنان به زينت، خود آرايى و تجمّل ميل فراوانى دارند، ولى رغبتى به دخالت كردن در نزاع‌ها ندارند و روحيّاتشان با اين گونه امور سازگار نيست. اين مطلب درست است، اما به تنهايى نمى‌تواند دليل ممنوعيت حكومت و ولايت براى زنان باشد و


(٢٠) زخرف، آيه ١٨.
(٢١) احزاب، آيه٣٣.