اقتصادى شكل مى‌گيرند و فعاليت‌هاى اقتصادى، روابط مختلف اقتصادى را به دنبال دارند و مبادله نيز يكى از امورى است كه در نتيجه اين فرآيند مطرح مى‌گردد، بايستى مبادله و شئ مورد مبادله، مورد بحث قرار گيرد.در مبادله و داد و ستد، دو شئ مطرح است. يك شئ داده مى‌شود و در مقابل آن، شئ ديگرى تحويل گرفته مى‌شود.

هر چيزى ممكن است ارزشى ذاتى و مصرفى داشته باشد. ولى در صورتى كه بخواهد مبادله روى آن صورت بگيرد و در يك طرف تبادل، واقع گردد، بايستى ارزش مبادله‌اى داشته باشد. در حقيقت، مى‌بايست بين ارزش مصرفى و ارزش مبادله‌اى يا بين دو مقوله ارزش و مال، تفكيك قائل شد يعنى:

بايد بين مال و ارزش، تفكيك قائل شد. ارزش، مفهومى عام‌تر از مال دارد. (٢٣)

پس لازم است، مال به عنوان تنها چيزى كه مى‌تواند مورد مبادله اقتصادى واقع شود، تبيين گردد.

با تفكيك بين ارزش استعمالى و ارزش مبادله‌اى، هر چيزى كه داراى ارزش مبادله‌اى است، مال مى‌باشد. (٢٤)

همين معنا و مفهوم، در عبارت ذيل آمده است: (٢٥)

مال عبارت است از چيزى كه داراى ارزش مبادلاتى باشد.

در تعابير حقوق‌دانان نيز، همين مطلب به چشم مى‌خورد، مثلا:

مال چيزى است كه در نظر عرف و عقلا، قيمت و ارزشى داشته چه مستقلا و يا به تبع ديگرى. (٢٦)

(٢٣) در آمدى بر اقتصاد اسلامى، چاپ سوم، دفتر همكارى حوزه و دانشگاه، سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انسانى دانشگاه‌ها (سمت)، ص ٩٦.
(٢٤) همان.
(٢٥) محمود عبداللهى، مبانى فقهى اقتصاد اسلامى، چاپ اول، قم، دفتر انتشارات اسلامى، زمستان ١٣٧١، ص ٧.
(٢٦) سيد على حائرى شاه باغ، شرح قانون مدنى، جلد اول، چاپ اول، انتشارات كتابخانه گنج دانش، ١٣٧٦.