فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٧٨
در زمينه هاى فقه و كلام تأليفاتى داشته است امّا نه نام آنها براى ما مشخص است و نه تعداد آنها و همهآنها به همراه ميراث ساير قدما از بين رفته است. البته مى توان به يقين ادعا كرد كه اين كتاب ها به پايتخت علمى آن روز يعنى بغداد منتقل شده است؛ زيرا مؤلف آن اجازهنقل و روايت آنهارابه ابن قولويه داده و بديهى است كه معناى آن وجود اين كتاب ها نزد ابن قولويه مى باشد.
نقش علمى ابن ابى عقيل
شايد ترسيم ابعاد كامل نقش علمى و فقهى ابن ابى عقيل به صورت خاص براى يك پژوهشگر ناممكن باشد؛ زيرا عمده آثار و تأليفات او در دسترس ما نيست و درصورت دست يابى به آنها، شناخت ابعاد مختلف حيات علمى او ممكن بود. به رغم دشوارىِ گفته شده از باب اداى برخى از حقوق اين فقيه بزرگ از لابه لاى اطلاعات موجود گوشه هايى از حيات علمى او را بيان مى كنيم.
بررسى اوضاع علمى در سده چهارم و پنجم نشان مى دهد كه ميان پاره اى از علوم خلط و تداخل وجود داشته به گونه اى كه مرزبندى ميان آنها را دشوار مى كند و مهم ترين آنها علوم شرعى(فقه و حديث) و عقايد (كلام) است.اين علوم ترسيم گر فرهنگ و شاخص علم درآن عصر بوده است. علم حديث دراين ميان از جايگاه ويژه و رسالتى مهم برخوردار بوده است؛ زيرا درسده چهارم مكتب حديثى و محدثان برتمام زمينه هاى علمى اعم از كلام و تفسير سايه افكنده بود و منهج آنها درعرصه علمى، حكومت داشته و بدان،جهت مى داده است؛ به گونه اى كه پيدايى هرمكتب فكرى ديگر را درهم كوفته واجازه ظهور نمىداده است.
ازجمله استوانه هاى اين مدرسه حديثى عبارتند از: ثقة الاسلام كلينى، ابن بابويه قمى و فرزندش شيخ صدوق و ابن قولويه. ثمرات علمى مكتب حديثى درآن دوره اندك بوده و تأليفات علماى ما از چارچوب مكتب حديثى خارج نشده است. نگاشته هاى فقهى ، كلامى، تفسيرى و حتى رجالى (چنان كه با نگريستن در رجال كشى هويدا مى شود) شاهد مدعا است. درچنين بستر علمى و حال و هوايى فقيه عمانى با عظمت علمى خود