فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤٦ - رساله خطى ابواب الجنان ملامحسن فيض كاشانى(م١٠٩١)ق
رسول خداست كه متبدّل و متغير نمىشود تا روز قيامت؛ چنان كه در حديث وارد است كه «
و قسمى ديكر آنانند كه در بعضى از فتاوى مستند به قرآن و حديث مىباشند و بعضى ديكر را با اجتهاد و رأى حكم مىكنند و تابع ظنّ خود مىشوند و كلام اكثر ايشان در اين مسئله مشعر است به تردّد در حكم و اضطراب در آن با اختلاف بسيار؛ كاه مىكويند: حضور سلطان عادل يعنى امام معصوم ـ عليه السّلام ـ شرط است يا كسى كه منصوب باشد از قبل او.
و كاه مىگويند: اگر سلطان عادل يا منصوب آن نباشد اصح آن است كه نماز جايز است به جهت آن كه در احاديث صحيحه وارد است كه هركاه جماعتى در دهى باشند و در ميان ايشان كسى باشد كه خطبه تواند خواند نماز جمعه مىكذارند. و كاه مىكويند: در زمان غيبت امام، وجوب اين نماز ساقط است، به جهت آن كه اين شرط مفقود است امّا استحباب ساقط نيست. و كاه مىكويند: در زمان غيبت، مجتهد قايم مقام امام است و بنابر اين بايد كه وجوب ساقط نشود. و كاه مىكويند: وجود مجتهد در كار نيست و حضور عدل كافى است و ترغيبات ائمّه معصومين ـ صلوات اللّه عليهم ـ در احاديث جارى مجراى نصب ايشان است كسى را كه امامت تواند كرد و خطبه تواند خواند هر كه باشد. و
(٢٦) بصائر الدرجات، محمد بن حسن صفار (م ٢٩٠ ق)، تحقيق محسن كوچه باغى، تهران، مؤسسه اعلمى، ١٤٠٤ ق، ص ١٦٨ ؛ الفصول المهمه، شيخ حر عاملى، تحقيق محمد قائينى، مؤسسه معارف اسلامى امام رضا (ع)، چاپ اول، ١٤١٨ ق، ج ١، ص ٦٤٣.