فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٠ - بررسى موضوع شناسى بيع دين سيدعبدالحميد ثابت
جهان بشرى امروزه در تمام سطوح فردى، بنگاهها و حكومتها در ديون غرق گرديده به شكلى كه بدهىها تأثير مستقيمى بر زندگى مردم در هر مكانى دارد و اين نشان دهنده اهميت مسأله ديون و بدهىها است. (٣)
در سطح فردى، بعضى از آمارها نشان مىدهند كه ٩٠ درصد درآمد ماهانه بسيارى از افراد، صرف ديون مختلف آنان، كه ناشى از مسايل متنوع و گوناگون است، مىگردد، مسايلى نظير خريد منزل، ماشين و اسباب و اثاثيه منزل، وامهاى بانكى جهت مصرف و... . (٤)
در مورد بنگاهها، ديون مهمترين منبع تأمين مالى آنها است و لذا بازارهاى مالى دنيا، بيشتر بازارهاى ديون است تا بازارهاى سهام. همچنين اكثر شركتها در تمامى اقصى نقاط عالم اقدام به صدور سندهاى دين مىكنند و در نتيجه آنها، نشأت گرفته از ديون مىباشند نه ناشى از سهامهاى شراكتى و مالكيت. مثلا در ايالات متحده آمريكا بر حسب آمار ارائه شده، سهام، حداكثر ٥/٤ درصد منابع تأمين مالى شركتهاى سهامى را در بازارهاى مالى تشكيل مىدهد در حالى كه حدود ٩٣ درصد آنها ناشى از سندهاى بدهى است و اين علاوه بر وامهاى بانكى است. (٥)
در سطح حكومتى، دينها و بدهىهاى بعضى از دولتها به بيش از ١٠٠ درصد توليد داخلى مىرسد. ديون و بدهىهاى دولت آمريكا به حدود ٥٠ درصد كل پس اندازها و منابع در سال مىرسد كه در هر سال بهرههاى اين ديون بسيار بالا بوده و در سال ١٩٩٢ م حدود ٢٩٣ بيليون دلار بود. (٦)
(٣) محمد على القرى بن عيد، بيع الدين و سندات القرض و بدائلها الشرعية فى مجال القطاع العام و الخاص، منظمة المؤتمر الاسلامى، مجمع الفقه الاسلامى (جده)، الدورة الحادية عشرة، البحرين، المنامه، ١٤١٩ هـ.ق، ١٩٩٨ م، ص ٤.
(٤) همان.
(٥) همان.
(٦) همان، ص ٥.