فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٧ - بررسى موضوع شناسى بيع دين سيدعبدالحميد ثابت
حق مالى خود بر دو قسم است:
١.حق مالى عينى و آن حقى است كه شخص نسبت به عين خارجى دارد مانند حق مالكيت نسبت به عين، منفعت، حق انتفاع و حق تحجير و امثال آن.
٢.حق مالى دينى و آن حقى است كه شخص نسبت به ديگرى دارد و مىتواند ايفاى آن را از او بخواهد و مديون مكلف است آن را انجام دهد. (٣١)
آقاى سنهورى نيز همين تقسيم بندى را ذكر مىنمايد، با اين تفاوت كه از مال دينى، به مال شخصى، تعبير مىكند:
مال در يك تقسيم بندى اساسى به دو قسم تقسيم مىگردد: ١ . مال عينى ٢ . مال شخصى. (٣٢)
البته براى مال شخصى، همان مفهوم مال دينى را ذكر مىكند:
مال شخصى، آن ارتباط قانونى بين داين و مديون است و به موجب آن داين مىتواند از مديون، دادن چيزى، انجام كارى يا امتناع از كارى را بخواهد. (٣٣)
در عبارت برخى از حقوقدانان در ذكر همين تقسيم بندى، هر دو تعبير دينى و شخصى، با هم به كار برده شده است:
حقوق مالى بر دو قسم است: حقوق عينى و حقوق دينى يا شخصى. (٣٤)
از منظر فقهى، معمولا مال به سه قسم تقسيم مىشود: عين، منفعت، حق. (٣٥)
(٣١) سيد حسن امامى، پيشين، ج ٤، صص ٥ و ٤.
(٣٢) المال، ينقسم انقساماً اساسياً الى حق عينى و حق شخصى.
(٣٣) اما الحق الشخصى فهو رابطة قانونية، مابين شخصين، دائن و مدين.
(٣٤) ناصر كاتوزيان، دوره مقدماتى، حقوق مدنى، اموال و مالكيت، چاپ اول، تهران، مؤسسه نشر يلدا، تابستان ١٣٧٤، صص ١٨ ـ ١٦.
(٣٥) محمود عبداللهى، پيشين، صص ١٣ ـ ١٠.